Maliye Bakanlığından:
2005 Mali Yılı
Bütçe Uygulama Talimatı
(Sıra No : 4)
(Tedavi Yardımı)
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 5234 sayılı Kanunla değişik 209 uncu
maddesi, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun geçici 139 uncu maddesi, 178
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesine 5234 sayılı Kanunla eklenen
(p) ve (r) bendleri, Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri
Yönetmeliği (Bundan sonra Yönetmelik olarak ifade edilecektir.) ile Emekli ve
Malullük Aylığı Bağlanmış Olanlarla Bunların Kanunen Bakmakla Yükümlü
Bulundukları Aile Fertleri, Dul ve Yetim Aylığı Alanların Muayene ile Tedavileri
Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde kamu personeli ve emeklileri ile
bunların bakmakla yükümlü bulundukları aile fertlerinin sağlık kurum ve
kuruluşlarında yapılan tedavi ücretleri ve tedavi yardımına ilişkin işlemlerde,
kurumlararası uygulama birliğini sağlamak amacıyla aşağıda belirtilen esaslar
kararlaştırılmıştır.
1. Kapsam
Bu Talimat hükümleri;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 1 inci ve ek geçici 9 ile 16 ncı
maddeleri kapsamına giren personel ile bunların bakmakla yükümlü bulundukları
aile fertleri,
b) 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar
Kanunu ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu kapsamında bulunan
personel (Erbaş ve erler bu Talimat hükümleri haricindedir. Erbaş ve er
reçeteleri ile ilgili olarak şahıslara mali külfet getirmemek koşuluyla gerekli
düzenlemeler Milli Savunma Bakanlığınca yapılacaktır) ile bunların bakmakla
yükümlü bulundukları aile fertleri,
c) 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun geçici 139 uncu maddesi gereğince
(Yönetmeliklerindeki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla) tedavi giderleri
karşılanan kişiler,
d) 3816 sayılı Ödeme Gücü Olmayan Vatandaşların Tedavi Giderlerinin Yeşil Kart
Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması Hakkında Kanun kapsamındaki hak
sahipleri, (3816 sayılı Kanun ile Ödeme Gücü Olmayan Vatandaşların Tedavi
Giderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması ve Yeşil Kart
Uygulaması Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla),
hakkında uygulanır.
Diğer sosyal güvenlik kuruluşları ile sağlık hizmeti sunan kamu kurum ve
kuruluşları arasında hizmet satın alınmasına yönelik protokolün uygulamaya
konulması halinde bu Talimatta yer alan usul ve esaslara aynen uyulacaktır.
233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
kapsamında bulunan kurumlarda çalışan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri
ile bunların bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin sağlık kurumlarında
yapılan tedavilerinde de bu Talimat esaslarına göre işlem yapılır.
2. Hasta Sevk İşlemleri
2.1. Tanımlar
Birinci basamak resmi sağlık kuruluşu: Resmi kurum tabiplikleri, sağlık ocağı,
verem savaş dispanseri, ana-çocuk sağlığı ve aile planlaması merkezi ile sağlık
merkezlerini,
Birinci basamak özel sağlık kuruluşu: Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel
Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik kapsamında açılan özel poliklinikleri,
İkinci basamak resmi sağlık kurumu: Eğitim ve araştırma hastanesi olmayan Devlet
hastaneleri, özel dal hastaneleri, ağız ve diş sağlığı merkezlerini,
İkinci basamak özel sağlık kurumu: Özel Hastaneler Yönetmeliği’ne göre ruhsat
almış özel hastaneler ile Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık
Kuruluşları Hakkında Yönetmelik kapsamında açılan özel tıp merkezleri ve özel
dal merkezlerini,
Üçüncü basamak sağlık kurumu: Eğitim ve araştırma hastaneleri, özel dal eğitim
ve araştırma hastaneleri ile üniversite hastanelerini,
ifade eder.
2.2. Sevk İşlemleri
Sevk işlemlerinin usulüne uygun yapılmaması, yataklı tedavi kurumlarında
gereksiz birikimlere, polikliniklerde ise aşırı yığılmalara neden olduğundan
sağlık kurumlarının hizmet sunumunu olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle
ilgililerin, hasta sevk işlemlerinde aşağıda yer alan hususlara titizlikle
uymaları gerekmektedir.
Memurun kendisinin hastalanması halinde, kurumu tarafından yeterli sayıda nüsha
içeren hasta sevk kağıdı düzenlenerek, öncelikle kurum tabibine, kurum tabibi
bulunmadığı takdirde hastanın o yerdeki en yakın birinci basamak sağlık
kuruluşuna gönderilmesi, bu tabiplerce lüzum görülmesi halinde hastanın, o
yerdeki ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumuna (hastane ve hekim adı
belirtilmeksizin ilgili uzmanlık dalı belirtilerek) gönderilmesi gerekmektedir.
Memurun bakmakla yükümlü bulunduğu aile fertlerinin hastalanmaları halinde kurum
tabipliğine veya kendisine en yakın birinci basamak sağlık kuruluşuna müracaat
edilebilir.
Memuriyet mahalli dışına yapılacak sevklerde yol gideri ve gündelik ödemelerinde
Yönetmelikteki genel esaslar geçerli olmak üzere, hastanın sevk edileceği
ilçe-il belirtilecektir. Tıbbi gerekli hallerin dışında öncelikle muayene ve
tedavi işlemlerinin belediye sınırları ve mücavir alan içinde tamamlanması
esastır. Hastanın ilk sevkinin sevk usulüne uygun olması şartıyla, sürekli
olarak tedavisi gereken ve hastane tarafından kontrol amacıyla çağrılan
hastalar, bu durumun sevk kağıdı üzerinde veya ayrı bir raporla
belgelendirilmesi kaydıyla, birinci basamak sağlık kuruluşlarınca sevk
edilebilirler.
Birinci basamak sağlık kuruluşlarından alınacak sevk evrakı ile belediye
sınırları ve mücavir alan içerisinde ikinci veya üçüncü basamak sağlık
kurumlarına başvurulabilir.
Herhangi bir resmi sağlık kurumunda çalışanlar ve bakmakla yükümlü oldukları
aile fertlerinin tedavileri, istemeleri halinde sevk zincirine tabi olmaksızın
kendi sağlık kurumlarında sağlanabilecektir.
Aynı sevk kağıdı ile bir sağlık kurumuna müracaat edenlerin ilk muayenesini
müteakip yeni bir sevk kağıdına gerek kalmaksızın değişik bölümlerde aynı sevk
kağıdı ile muayene, tetkik, tahlil ve tedavi olmaları mümkün bulunmaktadır.
Ancak, sonraki muayeneler konsültasyon olarak kabul edilir.
Sağlık kurumlarında yatırılarak tedavi altına alınan hastalar için, üniversite
veya eğitim hastanelerinden ilgili dal uzmanı çağırılmak suretiyle konsültasyon
hizmeti alınması durumunda, ikinci bir sevk işlemine gerek kalmaksızın,
konsültasyon ücreti konsültan hekimce düzenlenen epikrize dayalı olarak tahakkuk
ettirilecek faturaya istinaden hastayı yatıran kurum tarafından konsültan
hizmeti veren kurumun döner sermayesine aktarılır.
5434 sayılı Kanuna tabi olan emeklilerle bunların bakmakla yükümlü olduğu aile
fertleri, sevk usulüne tabi olmaksızın resmi sağlık kurum ve kuruluşlarına
gidebilirler.
Sevk işlemleri, şehir içi sevklerde 3 (üç) işgünü, şehir dışı sevklerde 5 (beş)
işgünü geçerlidir.
2.3. Özel Tetkik, Teşhis ve Tedavi Merkezlerine Yapılacak Sevklerde Dikkat
Edilecek Hususlar
Hastalar, başvurdukları resmi sağlık kurumlarında görevli ilgili hekim
tarafından, ağız ve diş sağlığı, ESWL ve ileri tetkikleri yapılmak üzere,
tabibin kendisinin, eşinin veya bunların ortaklarının özel
muayenehanelerine/özel tedavi merkezlerine/özel tetkik merkezlerine sevk
edilemezler. Bu şekilde, serbest diş tabibine veya özel tetkik merkezlerine
sevki yapan ve tedaviyi sağlayan tabibin aynı olduğu veya eşi veya ortakları
tarafından yapıldığı belirlenen tedavilere ait giderler ödenmeyecektir. Tek özel
diş tabibinin veya özel tetkik merkezinin bulunduğu yerleşim birimlerinde bu tür
sevkler en yakın diğer bir yerdeki başka bir sağlık kurumuna yapılacaktır.
Ancak, ani olarak ortaya çıkan ve zaman geçirmeden gerekli girişimlerde
bulunulmadığı takdirde sakatlık ya da ölüme yol açabilecek ani acil hallerde (bu
haller Sağlık Bakanlığınca belirlenerek bir Genelge ile ayrıca duyurulacaktır.)
ileri tetkik işlemi gerektiğinin ilgili tabipçe sevk belgesinde belirtilmesi
kaydıyla ileri tetkik işlemi için tek özel merkeze de sevk yapılabilir.
2.4. Yol Masrafı ve Gündelikler
Tedavi amacıyla memuriyet mahalli dışına sevk edilenlere Harcırah Kanununun 18
inci maddesinin (c) bendi hükümlerine göre yol masrafı ve gündelik ödenir.
Gündelik, tedavinin başlamasına kadar geçecek günler ( bu süre beş günü
geçemez.) ile sağlık kurumu tarafından öngörülmesi kaydıyla ayakta tedavi
gördüğü günler için verilir. Yatarak tedavide geçen süreler için gündelik
ödenmez.
Yol masrafı, hastanın bulunduğu mahal ile sevk edildiği sağlık kurumunun
bulunduğu yer arasındaki mutat taşıt ücreti esas alınarak ödenecektir.
Mutat taşıt aracı dışında başka bir taşıt aracı ile hasta sevki yapılabilmesi
için; ilgili doktor tarafından, hastalığın ne olduğu, mutat taşıt aracı ile
seyahat edememe ve ambulans veya uygun görülen herhangi bir araçla gitmesinin
gerekçelerini belirten ayrı bir rapor düzenlenmesi ve bu raporun başhekim
tarafından da onaylanması gerekmektedir. Aksi halde yol masrafı mutat taşıt
ücreti esas alınarak ödenecektir.
Sağlık kurumuna ait ambulans ile memuriyet mahalli dışına yapılan hasta nakil
ücreti ve acil ambulans ücreti hastanın kurumunca 08/07/2001 tarihli ve 24456
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ambulans ile Özel Ambulans Servisleri ve
Ambulans Hizmetleri Yönetmeliğinin 29 uncu maddesine göre tespit edilecek
ücretler dikkate alınmak ve rayiç bedeli aşmamak üzere ödenir.
Ancak, hasta nakillerinde hastanın ambulansla sevkinin gerekliliğinin ilgili
hekim tarafından tevsiki gerekmektedir.
Resmi sağlık kurum ve kuruluşları arasındaki hasta nakilleri için kullanılacak
hasta servis hizmetleri, ilgili mevzuat çerçevesinde döner sermaye imkanları ile
karşılanabilir.
2.5. Eşlik Etme Zorunluluğu
Hastanın tedavi edilmek üzere başka bir yere gönderilmesi durumunda, yanında bir
kimsenin bulundurulmasının zorunlu olduğunun, hastayı gönderen sağlık
kuruluşunun raporunda veya hasta sevk kağıdı üzerinde belirtilmesi ve raporun
veya sevk kağıdının başhekim tarafından imzalanması halinde, hastaya biri eşlik
ettirilir. Eşlik eden kimseye de memurun bağlı olduğu kurumca, 6245 sayılı
Harcırah Kanunu hükümlerine göre harcırah ödenecektir.
3. Acil Vakalarda Tedavi
Yönetmeliğin 15 ve 25 inci maddelerine göre, vakanın acil olması nedeniyle,
gerekli başvurma ve yollama işlemleri yapılmadan doğrudan sağlık kurum ve
kuruluşunca tedavi sağlandığı takdirde, tedavi giderlerinin ödenebilmesi için,
hastanın taburcu edildiği tarihten itibaren lüzumlu işlem ve belgelerin usulü
dairesinde;
a) Yurt içinde (resmi tatil günleri hariç) 30 gün,
b) Yurt dışında 90 gün,
içerisinde hazırlanıp ilgili kuruma verilmesi gerekmektedir.
Acil vakalara ilişkin tedavilerde de ilgili sağlık kurumu tarafından bu Talimat
eki (EK-8) ve (EK-9) fiyat tarifelerinde yer alan fiyatlar uygulanır. Gerekli
tedavi işlem ve belgeleri tamamlanmadan yapılan giderlerin bedeli, bunların
tamamlanmasından sonra ilgili masraf belgeleri verilmek suretiyle kurumdan
alınır.
4. Yurt Dışında Tedavi
Yurt içinde tedavisinin mümkün olmadığı anlaşılan hastalıkların tedavisinin yurt
dışında yaptırılmasına ilişkin uygulama; 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç
Hizmet Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 5434 sayılı Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununda değişiklik yapan 29/7/1998 tarihli ve 4375
sayılı Kanun ile bu Kanunun 4 üncü maddesi gereğince, 11/8/1999 tarihli ve 23783
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 9/7/1999 tarihli ve 99/13144 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Kamu Personeli ve Bunların Emeklilerinin
Yurt Dışında Tedavilerine İlişkin Yönetmelik” esaslarına göre yürütülecektir.
Söz konusu düzenlemeler uyarınca; hastaların tedavi için yurt dışına
gönderilmeleri; Sağlık Bakanlığınca yetkili kılınan hastanelerin sağlık
kurullarınca (EK-1/B) de belirtilen formata uygun olarak düzenlenen raporların,
aynı Bakanlıkça Ankara’da belirlenen bir hastanece teyit edildikten sonra adı
geçen Bakanlıkça onaylanması şartına bağlıdır.
Yurt dışı tedavilerine ilişkin sağlık kurulu raporlarında; Türkiye’de tedavisi
yapılamayan ancak, yurt dışında yapılması mümkün olan hastalık açık olarak
yazılacak, hastalığa ilişkin klinik bulgular ve laboratuar bulguları, radyolojik
ve görüntüleme ile ilgili bulgular, tedavinin Türkiye’de yapılamama gerekçeleri
belirtilecek, karar bilimsel/tıbbi gerekçelere dayandırılacak ve verilen
kararlarda, “ileri teknoloji ile tedavi gerekli vb gibi” ifadeler
kullanılmayacaktır. Raporlarda, memurun ve hastanın adı soyadı, memura yakınlık
derecesi, çalıştığı kurum, dosya ve protokol numarası, raporu veren anabilim
dalı/bilim dalı/klinik adı belirtilecektir. (EK-1/B rapor örneği).
Yurt dışı tedavileri için sağlık kurulu raporu düzenlenmesi amacıyla
oluşturulacak resmi sağlık kurullarına; en az biri ilgili dal uzmanı olmak
kaydıyla üniversite hastanelerinde 5 öğretim üyesi, eğitim ve araştırma
hastanelerinde 5 klinik şefi veya şef yardımcısı, EK-1’de yer alan diğer
hastanelerde 5 uzman hekim bulunması zorunludur.
Yurt dışı tedavilerine ilişkin raporlar Sağlık Bakanlığınca (ilgili personel
için Milli Savunma Bakanlığınca) onaylandıktan sonra 3 ay içinde yurt dışına
çıkmak üzere işlem yapılmayan raporların yenilenmesi gerekir. Yurt dışına çıkış
sonrasında yurt dışında kesintisiz tedavi süresi azami 1 yıldır.
Yurt içinde tedavilerinin sağlanamayacağı anlaşılanların, tedavi için yurt
dışına gönderilmeleri hususunda, Sağlık Bakanlığınca yetkili kılınan tam
teşekküllü hastaneler ile bu hastanelerce düzenlenen raporları teyit edecek
hastane adları (EK-1) sayılı listede gösterilmiştir.
Yurt dışında doku veya organ nakli amaçlı sağlık kurulu raporunun, Sağlık
Bakanlığınca ruhsatlı (EK-1/C) de belirtilen yetkili doku ve organ nakli
merkezlerinden alınması zorunludur.
Kemik iliği nakli için yurt dışına hasta gönderilebilmesi için;
Hastaya kemik iliği naklinin yurt içinde yapılamadığının (EK-1/C)’ de belirtilen
3 kemik iliği nakli merkezince teyit edilmesi,
Yurt dışında tespit edilen vericinin ülkemize gelemediğinin, kemik iliği nakline
ilişkin sağlık kurulu raporunu düzenleyen sağlık kurumunca belgelendirilerek
rapora eklenmesi gerekmektedir. Tedavisi için kemik iliği ya da kök hücre nakli
gereken ve yurt içinde uygun vericisi bulunmadığı belgelendirilen hastalar için,
yurt dışındaki doku bankaları aracılığı ile tespit edilen verici adaylarının kan
örneklerinin getirtilmesi (bir defada en fazla 10 kişiye ve toplamda 25 kişiye
ait olmak üzere) ve uygun doku bulunduğunda Türkiye’de naklin yapılabilmesi için
dokunun temini ve intikali ile ilgili masraflar alıcının kurumu tarafından
fatura karşılığı ödenir.
Yurt dışına tedavi amacıyla gönderilenlerin tedavi süreci kurumlarınca
izlenerek, Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun işlem tesisi yönünde azami
hassasiyet gösterilecektir. Hastaların yurda dönmelerini müteakip, Talimata ekli
çizelge (EK-1/A) doldurularak, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığına
bildirilecektir.
Yurt içinde mümkün olmayan organ nakli işlemleri yurt dışında uzun bekleme
sürelerini gerektirdiğinden, hastaların yurt dışındaki ilk tetkiklerinin
tamamlanmasını müteakip uygun organ teminine kadar geçecek süredeki tetkik ve
tedavileri yurt içinde yapılacaktır. Uygun organ temini üzerine hasta, yeni bir
sağlık kurulu raporuna ihtiyaç duyulmadan nakil işlemi için yurt dışına
gönderilecektir. Bu konudaki gerekli koordinasyon işlemi, hastanın kurumu
tarafından Sağlık Bakanlığı nezdinde yürütülecektir.
5. Diş Tedavileri
5.1. Resmi Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Yapılacak Diş Tedavileri
5.1.1. Diş tedavileri ile ilgili sevk işlemlerinde; Yönetmeliğin 8 inci
maddesinde belirtilen hastanın hastane veya sağlık merkezlerine yollama
işlemlerinde üzerinde ağız şeması bulunan hasta yollama kağıdı kullanılacaktır.
Kurumlar, söz konusu sevk kağıdını Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünden veya
kendi imkanları ile sağlayacaklardır.
5.1.2. Resmi sağlık kurumlarında yapılan diş tedavileri için (EK-7) sayılı
listede yer alan “Diş Tedavileri Fiyat Tarifesi” uygulanacaktır.
5.1.3. Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine göre yurt
dışında tedavi giderleri karşılananlar ile tedavi amacıyla yurt dışına
gönderilenlerin tıbbi lüzum üzerine yaptırdıkları diş tedavileri sonucu doğan
giderlerden;
a) Diş çekimi, kanal tedavisi, diş dolguları ve travma sonucu oluşan çene
defektlerine yapılan cerrahi müdahalelerle, protez tamirlerine ait tedavi
bedellerinin aynen ödenmesi,
b) Diğer diş tedavilerine ait giderlerin ise, (EK-7) sayılı listede yer alan
fiyat tarifesindeki fiyatlara %100 ilave edilmek suretiyle bulunacak miktarın
esas alınması, transferi halinde ise bu Talimatın yürürlüğe girdiği günkü kurlar
esas alınmak suretiyle bulunacak miktarın döviz karşılığı tutarları kadarının
ödenmesi,
gerekmektedir.
5.1.4. Resmi sağlık kurumunda veya personelin bağlı olduğu kurum bünyesinde
kurulan diş protez ünitesindeki tedavi sırasında yapılmadığının
belgelendirilmesi ve tedaviyi yapan sağlık kurumunun faturasında yer almaması
şartıyla, resmi sağlık kurumlarından ilgili yasal mevzuat hükümlerine
dayanılarak başhekimliklerce, üniversitelerde ise dekanlıklarca organize
edilerek yaptırılan tek parça döküm kron için (malzeme dahil) 10.16 YTL, alt-üst
çene iskelet dökümü için (malzeme dahil) 42.37 YTL döküm işçilik ücreti
ödenecek, bunu aşan kısmı ise hasta tarafından karşılanacaktır.
Serbest diş tabipliklerinde yaptırılan tedaviler için ayrıca döküm işçilik
ücreti ödenmeyecektir.
5.1.5. Diş tedavileri sırasında; altın, platin, palladyum+platin, irrudyum+platin,
iropal gibi kıymetli madenler ile argenco 23, bego gold EWL ve polliag-M gibi
bileşiminde kıymetli maden bulunan maddeler kullanılması zorunlu olsa dahi,
Yönetmeliğin 31 inci maddesine göre hiçbir şekilde ödenmeyecektir.
5.1.6. Kemik içi dental implantların bedelleri ödenmez. Ancak, maksillofacial
travma ve tümörler sonucu aşırı kemik kaybı olan ya da damak yarığı gibi
deformiteleri olan hastalar ile rutin tedavilerle başarılı olunamayan rezorbe
alt-üst çene vakalarında (en az 2 en fazla 4 implant ile sınırlı kalmak
koşuluyla) klasik protez ile çözülemeyen ve implant tedavisinin zorunlu
olduğunun üniversite diş hekimliği fakültelerinden cerrahi, protez ve
periodontoloji anabilim dallarından en az birer öğretim üyesinin katılımıyla
oluşacak bir heyet tarafından karara bağlanması ve kaç ünite yapılacağının
belirtilmesi şartıyla bu Talimatın eki (EK-7) Diş Tedavileri Fiyat Tarifesindeki
tedavi bedeli ile implant malzemesi bedeli olarak (her ünite için) 84.75 YTL
ödenir. Bu bedelin üzerindeki malzeme bedelleri hastalarca karşılanır.
5.2. Özel Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Diş Tedavisi
5.2.1. Özel sağlık kurum ve kuruluşlarındaki diş ünitelerinde yapılan tedavi
giderlerinin ödenebilmesi için Talimatın bu bölümünde belirtilen sevk usul ve
esaslarına uyulması zorunludur. Diş tedavisi amacıyla özel sağlık kurum ve
kuruluşlarına doğrudan yapılan başvurularda tedavi gideri ödenmez.
5.2.2. Yönetmeliğin 8 ve 10 uncu maddelerinde, özel sağlık kuruluşları sayılan
serbest tabipliklere sevk ilke olarak öngörülmemiştir. Bu nedenle, diş
tedavileri için hastaların kendilerine en yakın resmi sağlık kurumlarına sevk
edilmeleri gerekmektedir. Ancak, diş tedavisi sırasında karşılaşılan güçlükler
dikkate alınarak Devlet memurları ve bakmakla yükümlü bulundukları aile
fertlerinin, doğacak fiyat farkını kendilerinin ödemesi kaydıyla, kendilerinin
talepleri üzerine serbest diş tabipliklerine, aşağıda belirtilen esaslara göre
sevkleri yapılabilecektir:
5.2.3. Diş tedavisi için sevk edildiği resmi sağlık kurumunda herhangi bir
sebeple tedaviye 90 gün içinde başlanamayacağının ilgili diş tabibi tarafından
belirtilmesi ve aynı sağlık kurumu başhekimi tarafından onaylanması suretiyle
istekli olan hastaların serbest diş tabipliklerine veya özel sağlık kurumlarına
sevkleri yapılabilecektir. Ancak, bunun için kurumca gönderildiği resmi sağlık
kurumu diş tabibi tarafından hasta muayene edilip teşhis konulduktan sonra,
yapılması gereken bütün tedaviler ve boşlukların ayrıntılı olarak belirlenmesi
ve hangi dişin tedavi edileceğinin ağız şeması üzerinde işaretlenmesi
gerekmektedir Yalnız çocukluk ve okul çağı olarak kabul edilen 5-15 yaş
grubundaki çocukların 6 ve 12 yaş dişlerinin tedavileri için (münhasıran kanal
ve dolgular) 90 günlük süre kaydı aranmaz. Tedavi sağlandıktan sonra sevk
kağıdında belirtilen tedavinin yapıldığının, kurumun diş tabibi veya sevki yapan
resmi kurumdaki diş tabiplerince onaylanması zorunludur.
5.2.4. Resmi sağlık kurumu bünyesinde diş hekimi bulunmayan ilçelerde serbest
diş hekimi bulunması halinde, resmi sağlık kurumu başhekimi tarafından serbest
diş tabipliklerine sevk yapılabilecektir. Bu şekilde sağlanan tedavilerde, sevk
kağıdında ve serbest meslek makbuzunda belirtilen tedavinin usulüne uygun
yapıldığının ilçenin bağlı olduğu bölge diş hekimleri odasının temsilcisi
tarafından onaylanması gerekmektedir. Ancak, özel kurumlarda tedaviyi yapan diş
tabibinin oda temsilcisi olması halinde, onaylama işlemi en yakın yerdeki oda
temsilcisi tarafından yapılacaktır.
5.2.5. Hastaların doğacak fiyat farklarını kendilerinin ödeyeceğini beyan ederek
yapılan sevkler üzerine, yukarıda (5.2.3.) ve (5.2.4.) numaralı bentlerde
belirlenen usullere uygun olarak serbest diş tabipliklerinde veya özel sağlık
kurumlarında yaptırılan teşhis, tedavi veya proteze ilişkin giderlerden (EK-7)
sayılı listede yer alan diş tedavileri fiyat tarifesindeki kadarı karşılanacak,
bunu aşan kısmı ise hasta tarafından ödenecektir.
5.2.6. Bu Talimatın eki “Diş Tedavileri Fiyat Tarifesi”nde (EK-7) tespit edilen,
beher kron için 34,96 YTL ve alt ve üst çenede tam protez için 279,66 YTL esas
alınmak suretiyle, serbest diş tabipliklerinde veya özel sağlık kurum ve
kuruluşlarında yaptırılan kron ve proteze ilişkin giderlerden;
1- Tek çenede kronlar ile protezin birlikte veya ayrı ayrı yaptırılması halinde
toplam olarak 139,83 YTL
2- Alt-Üst çenede kronlar ile protezin birlikte veya ayrı ayrı yaptırılması
halinde toplam olarak 279,66 YTL
üzerinden ödeme yapılacaktır.
En son tedavi tarihi esas alınarak bir yıl içinde yeniden kron ve protez
yaptırılması halinde, bu tedavilerin bir yıllık toplamı için ödenecek tutar
yukarıda belirtilen miktarları hiç bir şekilde geçemez.
5.2.7. Bu Talimatın (5.2.6.) bendinde yer alan sınırlama sadece kron ve protez
bedelleri için getirilmiş olup, diğer diş tedavilerine ait giderler anılan
listede yer aldığı şekilde karşılanacaktır. Ancak, anılan listede (*) işaretli
olan tedavilere ait giderlerin karşılanabilmesi için, tedavinin konularında
uzman veya doktoralı diş hekimleri tarafından yapıldığının belgelendirilmesi
gerekmektedir.
5.2.8. Serbest diş tabipliklerinde yaptırılan diş tedavileri için yukarıdaki
esaslara göre ödenecek tutarlar azami tutarlar olup, bunun dışında hastaya
serbest diş tabipliklerine gidiş-geliş için harcırah veya benzeri herhangi bir
ödeme yapılmayacaktır.
5.2.9. Aynı yerde birden çok resmi sağlık kurumu bulunması halinde, memurların
diş tedavilerini serbest diş tabipliklerinde veya özel sağlık kurumlarında
yaptırabilmeleri için, tedavilerinin o yerde bulunan ve bünyesinde diş tabibi
olan resmi sağlık kurumlarının sadece birinde yapılamayacağının
belgelendirilmesi yeterlidir.
5.2.10. Serbest diş tabiplikleri veya özel sağlık kurumlarında yapılan diş
tedavileri sonucunda yapılacak ödemeler sırasında, tedavinin bir bölümünün resmi
sağlık kurum ve kuruluşlarında yapılmış olabileceği de dikkate alınarak tahakkuk
memurları ve saymanlıklarca gerekli itina gösterilecek ve mükerrer ödemelere
sebebiyet verilmeyecektir.
5.2.11. Spastik özürlü kişilerin diş tedavileri, birinci basamak resmi sağlık
kurumlarından alınacak sevk ile anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanının
sorumluluğunda olan, genel ve lokal anestezi altında cerrahi müdahale
uygulanabilen asgari tıbbi malzeme ve ilaçların bulunduğu genel anestezi ile
müdahale birimi olan özel sağlık kurum ve kuruluşlarında yapılabilir.
Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak
alınan raporun onaylı bir örneği düzenlenecek faturaya eklenecektir.
Bu tür tedaviler için Diş Tedavileri Fiyat Tarifesinde (EK-7) yer alan fiyatlar
geçerlidir.
6. Göz Tedavileri
6.1. Yönetmeliğin 33 üncü maddesi gereğince göz hastalıkları uzmanları (ihtisas
yapmakta olan doktorlar dahil) tarafından düzenlenen reçeteye dayanılarak
alınacak gözlük camları ile çerçevenin temininde aşağıdaki açıklamalar
doğrultusunda işlem yapılacaktır.
6.2. Gözlük camlarının temininde, bu Talimata ekli “Gözlük Camları Fiyat
Listesi” (EK-6) esas alınacak ve ödemeler buna göre yapılacaktır. Cam bedelleri,
çerçeve bedeli ile birlikte gözlükçü tarafından ilgilinin kurumuna fatura
edilecektir. Reçeteye renkli gözlük camı yazılması halinde, numarasına uygun
olarak beyaz cam fiyatı üzerinden ödeme yapılacaktır.
6.3. Hatalı gözlük camı verilmesinin ya da reçeteye yazılan gözlük camı yerine
farklı diyoptrili cam verilmesinin ortaya çıkaracağı sonuçlardan camı veren
gözlükçü sorumludur. Bu duruma neden olan gözlükçülerden bir daha gözlük camı
temin edilmez.
6.4. Gözlük camlarına ilişkin her çerçeve için 2005 yılında 40 YTL ödenecektir.
6.5. Gözlük camlarının temininde Talimat ekinde (EK-6) yer alan liste
muhteviyatı uygulanır. Hasta tarafından bu listedeki camlar dışında ayrı çap,
cins, marka ve fiyatta cam istenmesi halinde, alınan reçeteye göre Talimata ekli
“Gözlük Camları Fiyat Listesi”ndeki normal camların tutarı kadarı kurumunca
karşılanacak, bu miktarı aşan kısmı ile renk, degrade ve antireflo farkı ise
ilgiliden alınacaktır.
6.6. Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine göre yurt
dışında tedavi giderleri karşılananlar ile tedavi amacıyla yurt dışına
gönderilenlerin yurt dışında temin edilen gözlük camları ve çerçeveleri; bu
Talimatta yer alan fiyatlara % 100 ilave edilmek suretiyle bulunan miktarlar
esas alınarak karşılanacak, transferi halinde ise bu Talimatın yürürlüğe girdiği
günkü kurlar esas alınmak suretiyle bulunacak miktarların döviz karşılığı
tutarları ödenecektir.
6.7. Kurumlar, göz tedavisi sonucunda öngörülen cam ve çerçeve bedellerinden,
hangisinin ödeneceğini, hastanın sağlık karnesine işlenmiş olan eski cam ve
çerçeve kayıtlarını da dikkate alarak belirleyecektir.
Yönetmelik gereğince gözlük cam ve çerçevesine ilişkin reçetelerin sağlık
karnesine işlenmesi için kurum tabipliklerine ibrazı zorunludur. Kurum tabipleri
sağlık karnesine gerekli kaydı yaparken alınan cam ve çerçevenin reçete
muhteviyatına uygunluğunu sağlamakla yükümlüdürler.
Yönetmeliğin 37 nci maddesi ve Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin
308 inci maddesine göre gözlük camı ve çerçevesi ile çerçeve bedeli ilgili
şahsın sağlık karnesine ve/veya sağlık fişlerine alındıkları tarih belirtilmek
suretiyle işlenecektir. Kurum tahakkuk memurları ve saymanlıklar bu hususa
titizlikle uyacaklardır.
6.8. Gözlük camı ve çerçeveleri 2 yılı geçmeden yenilenemez. Ancak sağlık
zarureti görülmesi dolayısıyla gözlük cam numaraları değiştiği taktirde, 6 aydan
az olmamak kaydıyla reçeteye dayanılarak alınan yeni gözlük camlarının bedeli
kurumca ödenir.
6.9. Gözlük camlarının ve çerçeve ücretlerinin hasta tarafından ödenmesi
halinde, gözlükçüden alınacak fatura kuruma verilmek suretiyle yukarıdaki
esaslara göre belirlenen cam ve çerçeve bedelleri kurumunca ilgiliye
ödenecektir.
6.10. Katarakt ameliyatı sonucunda göz içine takılan lensler (göz içi
mercekleri) ile göz ameliyatı sonucuna bağlı olarak kullanılması sağlık kurulu
raporuyla gerekli görülen lens bedelleri ve bunlara ait bakım preparatları hariç
olmak üzere; göz tedavilerinde kullanılmasına kesin zorunluluk olduğu sağlık
kurulu raporu ile belgelendirilse bile, “CONTAKT-LENS” camlarına ait bedeller
hiç bir şekilde ödenmeyecektir. Bu uygulama yurt dışında bulunan memurlar ile
bunların bakmakla yükümlü oldukları aile bireyleri için de geçerlidir.
Resmi sağlık kurulu raporuyla zorunlu görülmesi şartıyla puva, prizmatik ve
teleskopik gözlük camları, T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce tespit edilen
fiyatları aşmamak üzere ödenecektir.
6.11. Kurum ve kuruluşlar, 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun hükümlerine
uygun olarak faaliyetlerini sürdüren müesseselerden personelin gözlüklerini
temin edeceklerdir.
7. Kaplıca Tedavileri
Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre, sağlık kurulları tarafından kaplıcalarda
tedavilerine gerek görülenler, Bakanlığımız ile Sağlık Bakanlığınca tespit
edilen ve (EK-4) sayılı listede yer alan kaplıcalarda tedavi ettirilirler.
Bunlara, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri gereğince yol masrafı ve gündelik
ile buralarda görmüş oldukları tedavi giderleri ve raporlarında belirtilen gün
sayısını aşmamak üzere banyo giriş ücretlerinin Bu Talimata ekli (EK-8) Resmi
Sağlık Kurumları Fiyat Tarifesindeki miktarlar kadarı ödenecek, ayrıca yatak ve
yemek bedeli karşılanmayacaktır.
8. ESWL Metodu İle Yapılacak Taş Kırdırma Tedavileri
Memur ve bakmakla yükümlü olduğu aile bireylerinin böbrek, üreter ve safra
kesesi taşlarından kaynaklanan rahatsızlıklarının ESWL metodu ile tedavisi,
aşağıda tanımlanan resmi sağlık kurulu raporuna istinaden resmi veya özel sağlık
kurum veya kuruluşlarında yapılabilir.
ESWL metodu ile taş kırdırabilmek için hasta tarafından bünyesinde en az iki
üroloji uzmanı bulunan ve sağlık kurulu raporu vermeye yetkili resmi sağlık
kurumu veya üniversite tıp fakülteleri hastanelerinden (ilgili personel için
askeri hastanelerden) resmi sağlık kurulu raporu alınacaktır. Bu hastanelerden
alınan sağlık kurulu raporları, başka bir hastaneye ayrıca teyit ettirilmeyecek,
bu konuda yeni bir düzenleme yapılmadığı sürece, Sağlık Bakanlığı Tedavi
Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 26/8/1988 tarihli ve II/Yön.Hiz.Şb. Md. (Mev.
3120) / 1869 sayılı Genelgesine uyulacaktır. Radyolojik veya sonografik bulgular
dikkate alınarak düzenlenecek bu raporlarda kırılacak taşın sayısı ve “mm”
cinsinden en ve boyu mutlaka gösterilecektir.
Özel merkezlerde yapılacak olan ESWL (Extracorporal Shock Wave Lithotripsy)
metodu ile tedavi, ikinci veya üçüncü basamak resmi veya özel sağlık kurum ve
kuruluşlarından yapılacak sevkle mümkün olacaktır.
ESWL tedavisi uygulamasında kurumlarca, Talimat ekinde yer alan Tanıya Dayalı
(Paket) Fiyat Listesindeki (EK-9) fiyatlar esas alınarak seans başına; ilk
seansta 169 YTL ödenecek, ilave seansa gerek görülmesi halinde, ikinci seans
için 127 YTL, üçüncü seans için 85 YTL ödenecek, altı aylık zaman dilimi
içerisinde aynı böbrek veya üreterdeki taş için toplam üç seanstan fazlasına
ödeme yapılmayacaktır.
Bu fiyatlara, tedavi sırasında yapılan tetkik, tahlil ve röntgen için kullanılan
ilaç ve her türlü malzeme bedeli dahil olup, bunlar için ayrıca bir ödeme
yapılmayacaktır. Tedaviye ilişkin olarak düzenlenecek fatura bedelleri
kurumlarca ilgili sağlık kurumuna en geç bir ay içinde ödenecektir.
Tedavi sonrasında kullanılması gerekli görülen ilaç bedelleri ise hasta katılım
payı alınarak ilgili kurumca karşılanacaktır.
9. Prostat Mikrodalga Termoterapisi
Memur ve bakmakla yükümlü olduğu aile bireylerinin, Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde sevk edildikleri sağlık kurumlarında prostat mikrodalga termoterapi
tedavisi 82 YTL olarak fatura edilir.
Üroflowmetri, kanama-pıhtılaşma, kreatinin, hemoglobin ve tam idrar ve benzeri
tetkik-tahliller ile sonda ücretleri bu fiyata dahildir.
Ancak, bu tedaviler özel merkezlerde yapılacak ise ikinci veya üçüncü basamak
sağlık kurumlarından yapılacak sevkle mümkün olacaktır.
Aynı tedavinin iki yıl içinde tekrarı gerekirse tedavi ücreti hasta tarafından
karşılanır.
10. Organ Nakli ve Diyaliz Tedavileri
10.1. Organ Nakli Tedavileri
Yönetmeliğin 3 üncü maddesi gereğince, tedavi giderlerinden yararlananların,
hastalanıp organ nakline gerek görülmesi halinde, 2238 sayılı Organ ve Doku
Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun hükümleri dikkate
alınmak şartıyla, verici durumunda bulunan kimselerin bu işlemle ilgili tedavi
giderleri, Yönetmeliğin kapsamına girip girmediklerine bakılmaksızın alıcı
durumundaki hastaların kurumu tarafından aynen ödenecektir.
10.2. Diyaliz Tedavileri
Kronik böbrek yetmezliği tanısı konulan ve diyaliz tedavisi alması gerektiği
resmi sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen (akut böbrek yetmezliği tanısıyla
yapılan diyaliz işlemleri hariç) diyaliz hastaları, bu tedavilerini resmi sağlık
kurumlarında veya 1/9/1993 tarihli ve 21685 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
“Diyaliz Merkezleri Yönetmeliği” hükümlerine uygun olarak açılan özel diyaliz
merkezlerinde yaptırabilir.
Böbrek yetmezliği için yapılan asetatlı ve bikarbonatlı hemodiyaliz tedavi
giderleri ve bunlara ait tetkik ve tahlil giderleri ile diyalize ilişkin diğer
tedaviler Talimatın Tanıya Dayalı (Paket) Fiyat Listesindeki (EK- 9) fiyatlar
esas alınarak ödenecektir. Asetatlı ve bikarbonatlı hemodiyaliz tedavisi
sırasında kullanılması gerekli olan malzeme ve ilaçlardan; A-V fistül iğnesi,
A-V kan seti, dializör, serum, antikoagülan olarak kullanılan her türlü heparin,
konsantre hemodiyaliz solüsyonu ( asetatlı, bazik ve asidik ) ve kullanılan her
türlü serum bu ücretlere dahildir.
Ayrıca, böbrek yetmezliği için yapılan periton diyalizi, hemofiltrasyon ve
plazmaferezis giderleri ile bunlara ait tetkik ve tahlil giderleri ve diyalize
ilişkin diğer tedaviler, Bu Talimata ekli (EK-8) Resmi Sağlık Kurumları Fiyat
Tarifesindeki fiyatlar esas alınarak ödenecektir.
Sürekli ayaktan periton diyalizi uygulanmasına karar verilen hastalarda “Ayaktan
Periton Diyalizi Uygulaması (izleme)” ücreti ayda en çok iki defa, periton
diyalizi değişim sıvısı ücreti ise resmi sağlık kurulu raporunda belirtildiği
şekliyle karşılanır. Periton diyalizi uygulanan hastaların hastanede yatmaları
durumunda bu şart uygulanmaz.
10.3. Tüp Bebek Tedavisi
10.3.1. Tüp Bebek İçin Sevk Esasları
Kısırlık tedavisinde bir tedavi yöntemi olarak kabul edilen tüp bebek
uygulamaları, 21/08/1987 tarihli ve 19551 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan
“Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Yönetmeliği’ne göre Sağlık Bakanlığınca
ruhsatlandırılmış, kamu ve özel sektöre ait, üremeye yardımcı tedavi
merkezlerinde yapılabilir. Tüp bebek uygulaması amacıyla bu merkezlere sevk
yapılabilmesi ve tedavi giderlerinin ilgilinin kurumunca karşılanabilmesi için;
Evli olan memurun kendisinin ve/veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu eşinin
kısırlığa bağlı olarak tüp bebek tedavisi olması gerektiğinin, eğitim ve
üniversite hastaneleri tarafından aşağıda belirtilen esaslara uygun olarak
düzenlenecek resmi sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi gerekmektedir. Bu
raporları düzenlemek üzere oluşturulacak resmi sağlık kurulunda, en az iki kadın
hastalıkları ve doğum uzmanı ile bir üroloji uzmanının bulunması zorunludur.
İntrauterin inseminasyon (IUI) işlemi, resmi sağlık kurumlarında bir uygulama
(siklus) başına en fazla toplam 1500 ünite dozu geçmemek kaydıyla gonadotropin
kullanılmak üzere kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından yapılabilir.
Hastanın yaşamı boyunca yapılacak IUI işlemlerinden en fazla üç uygulamada
(siklus) kullanılacak toplam en fazla 4.500 ünite doz gonadotropin bedeli
ödenir. Sağlık kurulu raporu ile belirlenmiş açıklanamayan infertilite
vakalarında, en az üç kez intrauterin inseminasyon (IUI) işlemi yapılmadan, tüp
bebek uygulamasına geçilemez.
Tüp bebek ve intrauterin inseminasyon uygulamalarında kullanılan ilaçlar hasta
katılım payından muaf değildir.
Tüp bebek işlemi, hastanın 40 yaşına kadar olan yaşam süresi içerisinde en fazla
üç uygulama (siklus) olmak üzere yapılabilir. Kullanılacak ilacın dozu
(gonadotropin) üç uygulama için toplam en fazla 9.000 üniteyi aşamaz.
10.3.2. Tüp Bebek Tedavisine Başlama Kriterleri
A- Erkek faktörü:
Oligoastenospermi- azoospermi
En az 15 gün aralarla yapılan üç ayrı spermiyogramın hepsinde total motil sperm
sayısının 5 milyondan az olması gereklidir. Motil sperm sayısı aşağıdaki formül
ile hesaplanmalıdır.
Yıkama öncesi semen örneğinde; Volüm (ml) x konsantrasyon (sayı / ml) x motilite
(%)
B- Kadın faktörü:
1- Tubal faktör
a) Bilateral tam tubal tıkanıklık saptanan, (ağır distal tübal hastalık,
bilateral organik proksimal tübal tıkanıklık, bilateral bipolar tubal tıkanıklık
veya tüp yokluğu olan olgular)
b) Ağır pelvik yapışıklık belirlenen,
c) Tübal cerrahi (laparoskopi veya açık cerrahi ile ) sonrasında bir yıl içinde
gebe kalamayan,
olgulardır.
Bayan yaşı 38 ve üzerindeki olgularda; yukarıda belirtilen endikasyonların
sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla, tübal cerrahi yapılmaksızın
veya tübal cerrahi sonrası bir yıl beklemeksizin hasta doğrudan tüp bebek
tedavisi için sevk edilebilir.
2- Endometriozis
Hafif ve orta derece endometriozis açıklanamayan infertilite, ileri evre (evre
3-4) endometriozis ise tübal patoloji gibi değerlendirilir. (Endometriozis
cerrahisi tedavisinden sonra bir yıl medikal infertilite tedavisi uygulanmış
olmasına rağmen gebeliğin sağlanamadığı durumlarda ve üç siklus OI ve IUI
tedavisi sonrası gebelik elde edilemeyen endometriozis olgularında tüp bebek
tedavisine ( IVF) başlanabilir.)
Bayan yaşı 38 ve üzerinde olan olgularda; yukarıda belirtilen endikasyonların
sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla, herhangi bir bekleme süresi
aranmaksızın doğrudan tüp bebek tedavisine başlanabilir.
3- Hormonal – Ovülatuar Bozukluklar
a) OligO – anovülasyon ,
b) DSÖ Grup I-II ovülatuar bozukluklarda veya hiperprolaktinemiye bağlı
anovülasyonda standart tedaviye yanıtsızlık açıklanamayan infertilite gibi
değerlendirilir.
Anovülasyon nedeni ile ovülasyon indüksiyonu için gonadotropin kullanımında,
ilaveten intrauterin inseminasyon (IUI) işlemi yapma zorunluluğu yoktur. Hasta
üç gonadotropin uygulaması ile (IUI olsun veya olmasın) gebe kalamıyor ise, bu
durumun sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla tüp bebek tedavisi
için sevk yapılabilir.
Bayan yaşı 38 ve üzerindeki olgularda; yukarıda belirtilen endikasyonların
sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla, kontrollü overyan
hiperstimülasyon COH+ IUI işlemleri yapılmaksızın hasta doğrudan tüp bebek
tedavisi için sevk edilebilir.
C- Açıklanamayan İnfertilite:
Hem erkek, hem de kadının tetkiklerinin normal olmasına ve en az üç siklus IUI
uygulanmasına rağmen üç yıl veya daha uzun süreli gebe kalamama halinde sağlık
kurulu raporu ile tüp bebek tedavisine başlanabilir.
Bayan yaşı 38 ve üzerindeki olgularda; yukarıda belirtilen endikasyonların
sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla, hasta beklemeksizin
doğrudan tüp bebek tedavisi için sevk edilebilir.
10.3.4. Tüp Bebek Tedavisi İşlem Bedeli ve Ödeme Esasları
Tüp bebek tedavisi kapsamında yapılan işlemler aşağıda sıralanmış olup fiyatlara
kullanılan her türlü sarf malzemesi dahildir. Tüp bebek işlemleri ile tüp bebek
işlemi öncesi yapılan tetkik ve tahlil giderleri de bu Talimata ekli Resmi
Sağlık Kurumları Fiyat Tarifesindeki (EK-8) fiyatlar üzerinden faturalandırılır.
Ovülasyon indüksiyonu, oosit aspirasyonu, sperm- oosit hazırlanması ve
inkübasyonu, embriyo transferi, ICSI (Mikro enjeksiyon), invaziv sperm elde etme
yöntemleri, embriyo freeezing (1 yıla kadar)
Ayrıca tüp bebek tedavisinde kullanılacak ilaçlar, bu Talimat eki ilaç
listelerinde yer almak kaydıyla bu Talimatın 12.1 inci maddesinde belirlenen
esaslara uygun olarak düzenlenecek resmi sağlık kurulu raporunda belirtilen
dozları aşmayacak şekilde, üremeye yardımcı tedavi merkezinde tedaviyi yapacak
uzman hekim tarafından reçete edilerek, hasta katılım payı alınmak suretiyle
temin edilir.
Tüp bebek ve intrauterin inseminasyon ( IUI ) uygulamalarında kullanılan
ilaçlar, hasta yatırılmadan ayaktan reçete edilir ve bu ilaçlar katılım payından
muaf değildir.
Tüp bebek tedavisi için bu madde hükümlerine uygun olarak resmi veya özel
üremeye yardımcı tedavi merkezlerine sevk edilen hastaların, tüp bebek
kapsamında yapılan her türlü tıbbi işlemin kaydının tutulması ve tutulan
kayıtların denetim esnasında ibrazı zorunludur. Bu kayıtların doğru ve sağlıklı
bir şekilde tutulması ve muhafazası merkez sorumlusunun yükümlülüğündedir. Tüp
bebek tedavisine ait giderlerin kurumlarca ödenebilmesi için ilgili hastaya tüp
bebek tedavisi kapsamında uygulanan tıbbi işlemlerin yukarıda belirtilen
bedeller üzerinden ücretlendirilerek, düzenlenecek faturalarda ayrı ayrı
gösterilmesi ve bu işlemlere ait kayıtların tedaviyi yapan merkez sorumlusu
tarafından tasdiklenmiş bir örneğinin fatura ekine konulması gerekir.
Tüp bebek tedavisi en fazla üç uygulama ile sınırlı tutulduğundan, yapılan her
bir uygulamaya ait kayıtlar sağlık karnesinin ilgili bölümüne işlenir ve
ilgilinin kurumu tarafından bu Talimatın 23.2 nci maddesi uyarınca ilgili adına
tutulan sağlık dosyasına işlenmek suretiyle takibi yapılır.
11. Reçetelerin Düzenlenmesi
11.1. Ayakta veya Evde Tedavilerde Reçetelerin Düzenlenmesi
Ayakta veya evde tedavi sırasında gerekli görülen ilaçlar için sağlık
karnelerinde bulunan kendinden kopyalı reçeteler kullanılacaktır.
11.2. Yatarak Tedavilerde Reçetelerin Düzenlenmesi
Yatarak tedavilerde hastanede kullanılan ilaçların hastane eczanelerinden temini
zorunludur. Bu amaçla hastaneler gerekli tedbirleri alacaklardır.
Ancak, ilacın kullanılmasının gecikmesinden dolayı hayati tehlike doğacak acil
hallerde hastane eczanelerinde bulunmama nedeniyle dışarıdan temin edilebilir.
Bu şekilde hastane eczanesinde bulunmaması nedeniyle dışardan alınması gereken
ilaçlar, hak sahiplerinin sağlık karnelerine, üzerinde yer alan bilgiler tam ve
eksiksiz olarak kendinden kopyalı reçetelere yazılacak, “ECZANEMİZDE YOKTUR,
YATAN HASTA” kaşesi vurularak başhekim tarafından onaylanacaktır.
Hastanelerde bu şekilde düzenlenen reçeteler beş günlük maksimal tedavi dozunu
geçemeyecektir. Bilahare ilacın hastane eczanesince temin edilememesi ve
tedavinin devam ettiği durumlarda “doz” bitiminde yeniden reçete yazılması
mümkündür.
Yukarıda belirtilen esaslara göre, hastanelerde yatan hastalar için düzenlenen
reçete muhteviyatı ilaçların, rasyonel kullanımını sağlamak amacıyla,
eczanelerden dönüşümlü olarak temini hususunda, hastaneler, Türk Eczacıları
Birliği Merkez Heyeti ile işbirliği yapabilir. Bu uygulamaya ilişkin usul ve
esaslar, Maliye Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ile Türk Eczacıları Birliği Merkez
Heyeti tarafından müştereken belirlenir.
12. Reçete Yazımı ve İlaç Kullanım İlkeleri
İlaç kullanımında aşağıda belirtilen konular temel alınacaktır.
Tüm reçetelere mutlaka teşhis yazılacaktır. Ayaktan hastalar için yazılan
reçetelerde, reçeteyi yazan hekimin imza ve kaşesi (kaşede kurumun adı, hekimin
uzmanlık dalı ve diploma numarası mutlaka yer alacaktır.) bulunacak, ayrıca
kurum başhekiminin onayı ve mühür aranmayacaktır. Teşhisi yazılmayan, ilgili
hekimin imza ve kaşesi bulunmayan reçeteler resmi ve özel eczaneler tarafından
kabul edilmeyecektir.
Bu Talimat hükümleri gereği sağlı kurulu raporuna dayalı olarak uzman tabiplerce
reçete edilmesi gereken ilaçların yazımı için hastalar birinci basamak sağlık
kuruluşlarından sevk işlemine tabi tutulmaksızın, kurumlarından alacakları
sevkle doğrudan ikinci basamak sağlık kurumlarına başvurabilirler. Ancak bu
amaçla yapılan başvurularda, reçetelere sağlık kurulu raporunda belirtilen
ilaçlar dışında başka ilaç yazılmayacaktır.
12.1.Reçetelere Yazılabilecek İlaç Miktarı
Ayaktan yapılan tedavilerde; aşağıda 12.4 üncü maddede belirtilen durumlar
dışında; reçetelere en fazla dört kalem ve on günlük tedavi dozunu aşmayacak
şekilde ilaç yazılacaktır. İlacın on günlük tedavi dozunu belirlemek üzere,
reçetede mutlak surette günlük kullanım dozu da belirtilecektir. İlacın piyasada
bulunan en küçük ambalajı, 10 günlük tedavi dozundan fazla ise, bu ilaç bir kutu
olarak verilecektir.
İlaç verilmesinde genel kural en fazla dört kalem ilaç, on günlük tedavi dozu ve
her kalemden de bir kutu ilacın hekim tarafından reçeteye yazılmasıdır. Ancak,
bir kutu ilacın on günlük tedavi dozunu karşılamaması durumunda gerekli
miktardaki ilaç hekim tarafından reçeteye yazılabilecektir.
Örnek 1- Hasta (A) ya on günlük tedavi süresi için orijinal ambalajında 20 adet
draje bulunan bir antibiyotik yazılmış olsun. Günde 12 saat ara ile toplam 2
adet kullanılması öngörülen bu ilaç 10 günlük tedavi dozunu karşılayacağından
reçeteye ancak bir kutu yazılabilecektir.
Örnek 2- Hasta (B) ye hekim tarafından orijinal ambalajı 100 cc.lik süspansiyon
şeklinde olan ve günde 6 saat ara ile 5 cc üzerinden 4 kez alınması uygun
görülen 7 günlük antibiyotik tedavisi önerilmiş olsun. Bu durumda bir kutu 5
günü karşıladığına göre, bir haftalık tedavi dozunu sağlamak için hekim
tarafından reçeteye bu ilaçtan en fazla 2 kutu yazılabilecektir.
Örnek 3- Hasta (C) ye orijinal ambalajında 16 adet kapsül bulunan ve günde 8
saat ara ile 3 adet kullanılması uygun görülen (500) mg’lik antibiyotik yazılmış
olsun. Hekim tarafından 10 günlük tedavi süresi öngörülmüş olduğu takdirde
hastanın reçetesine bu ilaçtan en fazla 2 kutu yazılabilecektir.
Sağlık kurumu ve kuruluş tabiplerince hasta reçeteleri bu esaslara uygun olarak
düzenlenecektir.
a) Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar (EK-2) listesinde yer almamakla birlikte,
uzun süreli kullanımı sağlık kurulu raporuyla tevsik edilen ilaçlarda (hasta
katılım payı maaşlardan kesilmek kaydıyla),
b) Yanık tedavilerinde kullanılan ilaçlarda ve yalnız dermatoloji uzmanlarınca
reçetelenebilen oral retinoidlerde (izotretionin, asitretin),
c) Ameliyat sonrasında taburcu edilen hastaların idame tedavisi için düzenlenen
reçetelerde,
en fazla iki aylık tedavi dozu yazılabilir.
Yatarak tedavi edilen hastalar için gerekli olan ve hastane eczanesinde
bulunmayan ilaçlar en fazla beş günlük tedavi dozunu geçmeyecek şekilde reçeteye
yazılabilecektir. Bu reçetelerde mutlak surette günlük tedavi dozu da yazılacak,
5 günlük tedavi dozunu aşan ilaç eczane tarafından kesinlikle verilmeyecektir.
Ancak, sağlık kurumlarında uzun süre yatarak tedavi gören tüberküloz
hastalarına, kullanım dozu belgelenmek kaydıyla l aylık miktarda tüberküloz
ilaçları yazılabilecektir.
12.2. Bu Talimata ekli Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar Listesi (EK-2)’de yer
alan hastalıklarda kullanılacak ilaçlar sağlık kurulu raporuna istinaden en
fazla 3 aylık miktarda yazılabilecektir.
Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar Listesinde (EK-2) bulunan hastalıklarda
rapora istinaden bir reçetede 4 kalem sınırlaması bulunmamaktadır.
a) Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar Listesinde (EK-2) yer alan ilaçlar,
sağlık kurulu raporuna dayanılarak reçete tekrarında tüm tabiplerce de
yazılabilecektir.
b) Ayaktan yapılan I.V.P. ve HSG tetkiklerinde kullanılacak noniyonik radyoopak
maddelerden 50 ml.lik bir kutu kullanılması halinde yalnızca ilgili tabibce
reçete düzenlenecek, reçeteye radyoopak madde ve yapılacak tetkikin ne olduğu
açıkça yazılacaktır. 50 ml.yi aşan dozda noniyonik radyoopak madde kullanılması
halinde ise ayrıca kullanılma gerekçesini açıklayan bir belge düzenlenecek ve
reçeteye eklenecektir.
c) Ayaktan yapılacak radyolojik tetkikler için kullanılacak tüm iyonik ve
noniyonik radyoopak maddelerden katkı payı alınmayacaktır. Reçeteye hastalığın
teşhisi, ilgili tabibce yazılıp imzalanacaktır.
Tedavi için yurtdışından getirtilecek ilaçlar, reçeteye 6 aylık doza kadar
yazılabilecektir.
Onkoloji ilaçları en fazla 6 kürlük dozda getirtilebilecektir.
12.3. Hastanede Yatan Hastalarda Kullanılabilecek İlaçlar
Bu Talimata ekli (EK-2/B) sayılı listede yazılan anestezikler ve ilaçların
bedelleri, sadece hastanede yatan hastalarda ve/veya tedavisi klinik şartlarında
yapılabilen hastalarda kullanımı halinde ödenecektir.
Listede yer alan ilaçların kullanımı için reçeteler bu Talimatın 11.2 nci
bölümündeki esas ve usullere uyularak düzenlenecektir. Bu ilaçların ayakta
tedavilerde reçetelere yazılması durumunda saymanlıklarca ödeme yapılmayacaktır.
Sağlık kurulu raporu ile tevsik edilen ve sürekli periton diyalizi tedavisinde
kullanılması zorunlu görülen diyaliz solüsyonu ile sarf malzemeleri ayakta
tedavide de yazılabilir.
Kanser hastalarının ayakta tedavisinde sağlık kurulu raporuyla gerekli görülmesi
kaydıyla paranteral kanser kemoterapötikleri ile oral veya paranteral
(enjektabl) beslenme solüsyonlarının bir kürlük miktarlarının reçetelere yazımı
ve bedelinin hasta katılım payı alınmaksızın ödenmesi mümkündür.
12.4. Ayakta Tedavide Kullanımı Sağlık Kurulu Raporuna Bağlı İlaçlar
Bu Talimata ekli (EK-2/C) sayılı listede yer alan ilaçların, ayakta tedavilerde
kullanımı durumunda reçetelere yazımı sağlık kurulu raporuna bağlıdır. Bu sağlık
kurulu raporu, hastanın-hastalığın adı, ilacın adı ve dozu, uygulama planı ve
süresi ile hastayı tedavi eden birimin ve uzman hekimin adını da ayrıca kapsar.
Preparatın maksimum dozu belirtilerek maksimum dozu aşmamak kaydıyla düzenlenen
rapor tedavi süresi boyunca geçerlidir. Bu süre her hal ve takdirde iki yılı
geçemez.
Yukarıda belirtilen listede yer almakla birlikte (EK-2) sayılı Hasta Katılım
Payından Muaf İlaçlar Listesinde yer almayan ilaçlardan hasta katılım payı
alınacak, (EK-2) liste kapsamında olanlardan ise sağlık kurulu raporunda
belirtilmesi kaydıyla hasta katılım payı alınmayacaktır.
12.5. Bedeli Ödenecek İlaçlar
Kurum ve kuruluşlarca bedeli ödenecek olan ilaçlar bu Talimata ekli Bedeli
Ödenecek İlaçlar Listesinde (EK-2/D) belirtilmiştir. Bu listede ticari isimleri
ve barkot numaraları ile birlikte yer alan ilaçlar dışındakilerin bedelleri,
reçeteye yazılsa dahi kurumlarca hiçbir şekilde ödenmeyecektir. 31/12/2004
tarihinden sonra ruhsat alan ilaçların bedelleri bu listede yer almadığı sürece
ödenmeyecektir.
Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesinde (EK-2/D) yer alacak veya bu listeden
çıkarılacak ilaçların tespitine ilişkin değerlendirmeler 14/02/2004 tarih ve
25373 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 06/02/2004 tarih ve 2004/6781 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile oluşturulan “Geri Ödeme Komisyonu” tarafından
yapılacaktır. Bu değerlendirmeler en geç üçer aylık dönemler içerisinde
yapılacaktır. Ayrıca, anılan listede belirtilen ruhsat tarihi ve referans
fiyatlara ilişkin tereddütler adı geçen Komisyon tarafından giderilecektir.
12.6. İntravenöz İlaç Tedavisi
Üniversite hastaneleri ve eğitim hastaneleri ile Sağlık Bakanlığınca uygun
görülen Devlet hastanelerinde ve özel hastanelerde özel bir ünite açılmak
suretiyle kanser endikasyonları ile kronik osteomiyelit, infektif endokardit ve
bunlar gibi damar yoluyla antibiyotik tedavisi gerektiren hastalıklarda,
hastanın hastaneye yatışı yapılmadan intravenöz tedavi/kemoterapi uygulanabilir.
Bu uygulama için tedavide kullanılacak ilaçlar ve sarf malzemeleri tedaviyi
yapan sağlık kurumu tarafından temin edilmesi halinde ilgili kuruma fatura
edilir. Kemoterapi uygulamaları değişik nedenlere bağlı olarak hastaya
antineoplastik ilaç verilmesini kapsar.
Kronik intravenöz ilaç tedavisi ve kemoterapi uygulamaları sonucunda hasta adına
düzenlenecek faturaya, hastalığın adını, uygulanan tedavi planını, verilen
ilacın günlük dozunu ve miktarını belirten ve ilgili uzman tabibin imzası ile
başhekimin onayını içeren kemoterapi tedavi planı eklenmesi gerekmektedir.
12.7. Bazı Özel Hastalıklara ve İlaç kullanımına İlişkin Düzenlemeler
12.7.1. Altın Preparatları, Biyolojik Ajanlar, Leflunomid Kullanım İlkeleri:
a) Altın preparatları kullanımından önce diğer antiromatizmal ilaçlar ile tedavi
yapılacaktır. Bu tedaviye cevap alınamaması durumunda ve tedavinin devamı
gerektiğinde; yapılan tedaviden alınan sonuçlar, tedavinin ne kadar süredir
devam ettiği, ilacın adı, dozu ve kullanım süresi ile ayrıntılı tedavi şemasını
belirten sağlık kurulu raporu düzenlenecektir.
b) Romatolojide biyolojik ajanlardan Anti TNF İlaçların (infliksimab,
Etanarsept, Adalimumab gibi) kullanım ilkeleri;
Biri tam doz metotreksat olmak üzere en az 2 farklı hastalık modifiye edici
antiromatizmal ilacı, en az üçer ay olmak üzere kullanmış olmasına rağmen
hastalık aktivitesinin kontrol altına alınamadığı veya yan etki nedeniyle bu
ilaçların kullanılamadığı romatoid artritli hastalarda ve tam doz nonsteroid
antiinflamatuar ilaca ek olarak sulfasalazin ve metotreksat kullanılmasına
rağmen cevap alınamayan aktif ankilozan spondilit ve psöriyatik artrit
hastalarında Anti TNF ilaçlar kullanılabilir.
Bu etken maddeleri içeren ilaçlar, prospektüsünde belirtilen endikasyonlarda,
İmmünoloji veya Romatoloji veya Fizik Tedavi Rehabilitasyon uzmanının sağlık
kurulu raporuyla verilebilir.
Anti TNF ilaç tedavisi 2 ay süreyle uygulanan hastalarda yeterli cevap
alınamamışsa Anti TNF ilaç tedavisine devam edilmez.
Yalnızca Sağlık Bakanlığınca onay verilmiş endikasyonlar da kullanılacaktır.
Bu grup ilaçlar sağlık kurulu raporuna dayanılarak romatoloji, iç hastalıkları,
fizik tedavi ve rehabilitasyon ve immünoloji uzman hekimlerince yazılır.
Psöryazis tedavisinde ruhsatlı endikasyondaki kullanım ilkelerine göre Eğitim ve
Araştırma Hastanelerinde yatan hastalarda kullanılabilir.
c) Crohn hastalığında; diğer tedavilere yanıt vermeyen fistülize vakalarda
hastalığın tanı, kullanılan ilacın ismi, günlük kullanım dozu ve kullanım
süresini belirten sağlık kurulu raporuna dayanılarak gastroenteroloji
uzmanlarının bulunduğu sağlık kurulu raporuna dayanılarak sağlık tesislerinde
klinik koşullarda uygulanacaktır.
Bu grup ilaçlar sağlık kurulu raporuna dayanılarak romatoloji, iç hastalıkları
ve fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarınca da reçete edilir.
d) Leflunomid Kullanım İlkeleri;
Diğer hastalık modifiye edici ilaçlarla kontrol altına alınamadığı veya bu
ilaçlara kontrendikasyonu olduğu belgelenmiş romatoid artritli hastalarda iç
hastalıkları, romatoloji, immünoloji veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman
hekimlerinden birinin yer aldığı sağlık kurulu raporu ile verilebilir. Tedavinin
devamında reçete bu uzman hekimler tarafından düzenlenir. Raporda tedavinin ne
kadar süredir devam edeceği, ilacın adı, dozu ve kullanım süresi ile ayrıntılı
tedavi şemasını belirtilecektir.
e) Bu ilaçlar ile tedavinin devamı gerektiğinde, rapora hastanın klinik
bulguları da yazılacaktır.
12.7.2. Antidepresanlar ve Antipsikotiklerin Kullanım İlkeleri
a) Trisiklik ve Tetrasiklik antidepresanlar tüm hekimlerce yazılabilir.
Yeni nesil (SSRI, SNRI, RİMA, NASSA gibi gruplara giren) antidepresanlar 6 ayı
geçmemek üzere tüm hekimlerce yazılabilir. Bu süreyi geçen tedavilerde
psikiyatri (erişkin ve çocuk) veya nöroloji uzman hekimleri tarafından reçeteye
yazılabilir. Bu ilaçlar, en az bir psikiyatri veya nöroloji uzman hekiminin yer
aldığı sağlık kurulu raporuna dayanılarak, idame tedavisi için diğer hekimler
tarafından da yazılabilir.
b) Yeni Nesil (Atipik) Antipsikotiklerin (Klozapin, Olanzapin, Risperidon,
Amisülpirid, Ketiapin,Ziprosidon) oral formları psikiyatri veya nöroloji uzman
hekimlerince, paranteral formları ise yalnızca psikiyatri uzmanlarınca yazılır.
Yeni Nesil (Atipik) Antipsikotikler, en az bir psikiyatri veya nöroloji uzman
hekiminin (Psikiyatri uzmanının bulunmadığı yerlerde nöroloji uzman hekiminin)
yer aldığı sağlık kurulu raporuna dayanılarak, diğer hekimler tarafından da
yazılabilir.
Yeni Nesil (Atipik) Antipsikotikler dışındaki antipsikotik ilaçlar diğer
hekimlerce de yukarıdaki kısıtlamalar olmaksızın yazılabilir.
Acil hallerde paranteral formları tek doz olarak diğer hekimlerce klinik
şartlarda kullanılabilir.
c) Antidepresanlar ve Antipsikotikler için düzenlenecek raporda, hastanın
tedavisinde kullanılacak ilaç veya ilaçların; etken madde ismi, günlük kullanım
dozu, ilacın kullanılacağı süre belirtilecektir. Bu süre 24 ayı aşamayacaktır.
12.7.3. Aşı Uygulaması
Hayati önemi haiz olan botulinismus serumu vb. zehirlenmelerde kullanılan
antidotlar (panzehirler) hekim tarafından hastanın reçetesine yazıldığında,
sağlık kurulu raporu aranmaksızın, bedellerinin tamamı hastanın kurumunca
ödenecektir.
Böbrek yetmezliği, kistik fibrozis, KOAH, kanser, HIV/AIDS enfeksiyonu,
splenektomi olanlar ve immünsüpresif tedavi alan, bağışıklık durumu olumsuz
etkilendiği için enfeksiyon hastalıklarının daha ağır seyrettiği yüksek riskli
kişilerin bu durumlarını belgeleyen sağlık kurulu raporu bulunması halinde
reçete edilen aşıların (Sağlık Bakanlığı Genişletilmiş Bağışıklama Programı
kapsamına dahil olan; kızamık, difteri, boğmaca, tetanoz, hepatit B, polio ve
BCG aşıları hariç) bedeli kurumunca ödenir.
Bronşiyal astma, allerjik rinit, allerjik konjoktivit ve benzeri atopik (akar)
duyarlılığı olan hastaların tedavisinde kullanılması sağlık kurulu raporuyla
belgelendirilen ve ilgili uzman hekim tarafından reçetelenen enjektabl yolla
alınan allerji aşısı bedeli, hasta katılım payı ilgililerce karşılanmak kaydıyla
ödenir.
Grip ve pnömokok aşıları için;
- 65 yaş ve üzerindeki kişiler
- Yaşlı bakımevleri ve huzurevlerinde kalan kişiler
- Astım dahil kronik pulmoner ve kardiyovasküler sistem hastalığı olan erişkin
ve çocuklar
- Diabetes Mellitus dahil herhangi bir kronik metabolik hastalığı, renal
disfonksiyonu, hemoglobinopatisi veya immunosupresif olan erişkin ve çocuklar
- 6 ay-18 yaş arasında olan ve uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuk ve
adölesanlar
için hastalıklarını ve durumlarını belirten heyet raporuna istinaden tüm
tabiplerce reçete edildiğinde aşıların bedelleri kurumlarınca ödenir.
Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan aşı bedelleri ödenmeyecektir.
Sağlık Bakanlığı, UNICEF ile yapacağı protokol kapsamında aşı ve serum temin
edebilir, bu aşı ve serumları ücretsiz olarak halka uygular.
12.7.4. Botulismus Antitoksini
Botulismus zehirlenmelerinde botulismus antitoksini aşağıda belirtilen kurallara
göre kullanılacaktır.
a) Botulismus hastalığının tedavisine başlamadaki gecikmenin hayati tehlike
doğurabileceği göz önüne alınarak elde mevcut belgelerle sağlık tesisince ilacın
temini işlemlerine başlanacaktır.
b) Botulismus hastalığının tedavisinde botulismus antitoksini için belirlenen
maksimum tedavi dozu (literatürde belirtilen doz) 250 ml lik serumlardan 2
adettir.
Tedavi için 2 kutuyu aşan miktarda serum gerektiğinde hasta adına sağlık kurulu
raporu düzenlenecek ve raporda kullanılacak ilacın tedavi süresi ve dozu
belirtilmiş olacaktır.
12.7.5. Botulismus Toksini Tip A
a) Botulismus toksini, ancak organik nedenleri ekarte edilmiş ve tıbbi tedaviye
cevap vermeyen vakalarda, bu durumu belirten ve kullanılacak ilacın dozuyla,
kullanım süresini içeren sağlık kurulu raporuna dayanılarak;
- Göz adelesi fonksiyon felçleri bozuklukları
- Blefarospazm
- Hemifasiyal spazm
- Servikal distoni (spazmodik tortikollis)
- EMG esnasında uygulanacak fokal distoni
-Erişkinler de inme sonrası gözlenen fokal spastisite
Vakalarında yalnızca üniversite hastaneleri ile eğitim ve araştırma
hastanelerinde kullanılabilecektir.
Reçeteler uygulamayı yapacak göz hastalıkları, nöroloji veya fizik tedavi ve
rehabilitasyon uzman hekimleri tarafından düzenlenecektir.
b) Pediyatrik Serebral Palside Botulismus Toksini Kullanımı
- Yalnızca eğitim ve araştırma hastanelerinde olmak şartıyla,
- 8 yaşa kadar sistemik hastalığı, kemiksel deformite, kanama diyatezi, fikst
kontroktür olmayan hastalarda,
- Ortopedi, fizik tedavi ve rehabilitasyon veya çocuk nöroloji uzman
hekimlerinin katılımıyla oluşturulacak sağlık kurulu raporuna dayanılarak,
- Tedaviden yarar görüp tekrarı düşünülen hastalarda 6 ay sonra yeni bir rapor
düzenlenerek,
- Tek seansta toplam 300 üniteyi aşmamak üzere yapılacaktır.
12.7.6. Büyüme Hormonu Kullanım Esasları
Büyüme hormonu ile tedaviye başlanabilmesi çocuk endokrinoloji/ endokrinoloji
dallarından veya bu dalın uzmanları bulunan hastanelerin ilgili bölümlerinden
alınacak sağlık kurulu raporuna bağlıdır. Bu sağlık kurulu raporu, hastanın
–hastalığın adı, ilacın adı ve dozu, uygulama planı ve süresi ile hastayı tedavi
eden birimin ve uzman hekimin adını da ayrıca kapsar. Bu sağlık kurulu raporu,
en fazla bir yıl süreyle geçerli olacak hastanın yaşı ve fiziki boy uzunluğu bu
rapora yazılacaktır.
İlaçlar ilgili uzman hekim (Endokrinoloji/ çocuk endokrinoloji) tarafından
günlük doz miktarı ve bir kutunun kaç günlük doza tekabül ettiği belirtilmek
suretiyle en fazla 3 er aylık dozlar halinde reçeteye yazılır ve yazılan ilaç
miktarı doktorun ismi, diploma numarası ve imzası ile birlikte sağlık karnesine
işlenir ve sağlık karnesinin ilgili sayfasının bir fotokopisi ödeme evrakına
eklenir.
A) Çocuklarda;
Tedaviye başlanabilmesi için hastanın ilgili uzman hekim tarafından en az 6 ay
süreyle büyüme hızı izlendikten sonra; büyümeyi etkileyen sistematik bir
hastalığı veya beslenme bozukluğu olmayan hastalarda ;
1- Yıllık büyüme hızı;
- 0-4 yaş 6 cm.nin altında,
- 4 yaş üzeri 4, 5 cm.nin altında,
- Puberte de; izleme süresi ve büyüme hızı hastanın diğer bulgularına göre
endokrinoloji/ çocuk endokrinoloji uzman hekimince değerlendirilmesi;
2- Kemik yaşı;
- Puberte öncesi için kronolojik yaşa göre en az 2 yıl geri olması,
- Pubertal dönem için sadece epifizlerin açık olması,
(Puberte Kıstasları: Erkeklerde gonadarj (testis hacimlerinin) 4 ml. ve üzerine
çıkması, kızlarda T2 düzeyinde telarşın olması, kızlarda kemik yaşının 8'in,
erkeklerde 10'un üzerine çıkması, pubertenin başlangıcı olarak kabul
edilecektir.)
3- Ötiroid hastalarda uygulanan büyüme hormonu uyarı testlerinden en az ikisine
(laboratuarın kriterlerine göre) yetersiz yanıt alınarak izole büyüme hormonu
eksikliği veya büyüme hormonunun diğer hipofiz hormonlarının eksikliği ile
birlikte olması (hipopitüitarizm) tanılarının konması;
4- Boy sapması patolojik olan (yani -2, 5 SD den daha kötü), yıllık uzama hızı
yetersiz olan, kemik yaşı takvim yaşına göre 2 yıldan daha fazla geri olan,
ancak yapılan 2 farmakolojik uyarı testine yeterli yanıt alınan hastalara uyku
esnasında büyüme hormonu profili çıkartılmalı ve hastada büyüme hormonu
eksikliği olmamasına rağmen eğer büyüme hormonu salınımında bir bozukluk söz
konusu ise, yani nörosekretuar disfonksiyon söz konusu ise ya da; hastada
biyoinaktif büyüme hormonu saptanmış ise (IGF 1 testi ile);
Bu hususların düzenlenecek sağlık kurulu raporu ile tevsik edilmesi halinde
hastaya büyüme hormonu tedavisi uygulanacaktır.
Büyüme hormonu ile tedavisine başlanan hastalar endokrinoloji/ çocuk
endokrinoloji hekimi tarafından en az 6 aylık sürelerle izlenerek, radyolojik
olarak epifiz hatlarının açık olduğunun gösterilmesi kaydıyla hedeflenen yaş
grubu ortalama boy sıkalasına göre 25 percentile ulaşana kadar durum her yıl
sağlık kurulu raporu ile tevsik edilecektir.
Sonlandırma Kıstasları:
1) Epifiz hattı kapandığında,
2) Yıllık büyüme hızı 5 cm. ve altında olduğunda,
3) Boy uzunluğu kızlarda 155 cm.ye erkeklerde 165 cm.ye ulaştığında,
tedavi sonlandırılacaktır.
4) Tedavi esnasında boy 25. percentile ulaştığında tedavi sonlandırılacaktır.
B) Erişkinlerde;
Çocukluk yaş grubunda büyüme hormonu eksikliği tanısı konulup, büyüme hormonu
tedavisi verilen ve epifizleri kapandığı için tedavisi kesilen hastalarda ve
erişkin yaşta panhipopituitarism tanısı konulan hastalarda ve büyüme hormon
eksikliği tanısı konulmuş hastalarda endokrinoloji/ çocuk endokrinoloji uzman
hekimince büyüme hormonu tedavisi başlanacaktır.
12.7.7. Düşük Molekül Ağırlıklı Heparinlerin Kullanım İlkeleri
Bu ilaçlar rapor aranmaksızın uzman hekimler tarafından yazılabilecektir.
Hastalığın tanısı, günlük dozu, kullanılacak ilaç miktarını ve süresini gösteren
sağlık kurumlarınca düzenlenen sağlık kurulu raporuna dayanılarak diğer
hekimlerce de yazılabilecektir.
Hastanede yatan hastalarda ve acil müdahale gerektiren durumlarda acil
servislerde rapor aranmaksızın bu ilaçlar diğer hekimlerce de yazılabilecektir.
12.7.8. Enteral ve Paranteral Beslenme Ürünleri Verilme İlkeleri
Enteral beslenme ürünleri, normal çocuk beslenmesinde kullanılanlar hariç olmak
üzere ayaktan tedavide malnütrisyonu olan veya oral beslenemeyen ancak enteral
beslenmesi gereken tüm hastalara sağlık kurulu raporuyla, kullanılabilir.
Raporda, hastalığın tanısı, kullanılacak beslenme ürününün jenerik ismi, günlük
kalori ihtiyacı ve buna göre belirlenen günlük kullanım miktarı açıkça yazılıp,
reçeteye en fazla üçer aylık dozda yazılacaktır.
Malnütrisyon tanımı açısından;
-Son 3 ayda ağırlığında % 10 ve daha fazla kilo kaybı veya
-Kan albümin seviyesi 3 gram/desilitrenin altında olanlar kabul edilecektir.
Parenteral beslenme ürünleri yatan hastalarda kullanılacaktır.
Bu raporlarda kullanım süresi belirtilecek, ancak rapor en fazla 2 yıl süreli
olabilecektir.
12.7.9. Eritropoietin Preparatları Kullanım İlkeleri
a) Eritropoietin ve türevi ilaçların kronik böbrek yetmezliği tedavisi gören
hastalara kullanımı ve reçeteye yazımı aşağıda belirtilen esaslara göre
yapılacaktır.
Eritropoietin ve türevleri ile tedaviye başlamadan önce; hastanın ferritin ve/
veya transferrin saturasyonu (TSAT) değerlerine bakılacaktır. Bu değerler TSAT <
%20 ve/ veya ferritin <100 µg/ L ise hastaya öncelikle oral veya intravenöz
demir tedavisine başlanacaktır. TSAT ≥ %20 ve/ veya ferritin ≥ 100 µg /L
olduğunda ancak Eritropoietin ve türevleri tedavisine başlanabilecektir. Hedef
Hemoglobin değeri 11 (onbir) gr/dl'dir. Hemoglobin değeri 12 (oniki) gr/dl'ye
ulaşınca Eritropoietin ve türevleri ile tedavi kesilecektir. İdame tedavi
sırasında da TSAT <%20 ve/veya ferritin <100 µg/ L olduğunda Eritropoietin ve
türevleri ile tedavi yapılmayacaktır. Bu değerlere 2 ayda bir bakılacak ve sonuç
belgesi reçeteye eklenecektir. Eritropoietin ve türevleri, sağlık kurulu raporu
ile ilgili uzman veya diyaliz sertifikalı hekimlerce yazılabilir.
Tedaviye başlangıç dozu 50- 150 IU/ kg/ hafta ve idame dozu 25- 75 IU/ kg/
haftadır.
b) Eritropoietin ve Türevlerini İçeren İlaçların Kronik Böbrek Yetmezliğinin
dışında kullanımı;
Eritropoietin ve türevlerini içeren ilaçların kronik böbrek yetmezliği dışında
kullanımında Sağlık Bakanlığınca belirlenen endikasyonlara ve kurallara
uyulacaktır.
Yeni doğanda eritropoietin kullanımı: Doğum ağırlığı 1000 gr.’ın altında ve 32
gebelik haftasından önce doğan bebeklere 200 İU/ kg / hafta 3 kez 6 hafta süre
ile uygulanabilir.
c) Eritropoietinden katkı payı alınmaması için düzenlenen raporların süresi en
fazla 2 yıl olacaktır.
Bir defa da en fazla 3 aylık ilaç verilebilecektir. Sağlık kurulu raporlarında
ilacın adı, kullanım dozu ve süresi belirtilecektir. Eritropoietinler endikasyon
muadili olarak birbirlerinin yerine kullanılabilirler.
12.7.10. Lizozomal Hastalıklar için Tedavi Esasları
Hastalığın kesin tanı ve tedavisinin sağlanması için hasta metabolizma uzmanı
hekiminin bulunduğu eğitim ve araştırma hastanelerine gönderilecektir. Bu
hastanelerde, hastaya tanı konulacak, hastalığı ile ilgili metabolizma uzman
hekiminin bulunduğu, tanı-tedavi şemasını gösterir sağlık kurulu raporu
düzenlenecektir.
Bu rapora dayanılarak hastanın tedavisi için gerekli ilaçlar metabolizma uzman
hekimi tarafından 3 ayı aşmayacak miktarda reçeteye yazılacaktır. Hastanın takip
ve tedavi edildiği metabolizma uzman hekimi bulunan eğitim ve araştırma
hastanelerinde hastalar adına dosyalar açılacak ve tüm bilgiler bu dosyada
muhafaza edilecektir.
Hastanın tedavisi sağlık kurulu raporunda belirtilen tedavi şemasına göre
metabolizma uzman hekimi, bulunmadığı yerlerde çocuk sağlığı ve hastalıkları
veya iç hastalıkları uzman hekimlerince klinik koşullarda uygulanacaktır.
Hasta 3 ayda bir tanı ve tedavi aldığı metabolizma uzman hekimi bulunan eğitim
ve araştırma hastanelerinde kontrol edilecektir.
A) Gaucher Hastalığı Tedavi Esasları
1- Hastanın enzim düzeyi (Glucocerebrosidase) belirlenerek, enzimatik tanı
konulacak ve Mutasyon analizi yapılacaktır.
2- Tip I (Non Nöronopatik Form) kullanım dozu iki haftada bir 30-60 ünite/ kg
dır.
3- Tip II (Akut Nöronopatik Form) bu hastalara enzim düzeyi düşük olsa da, enzim
tedavisi yapılmayacaktır.(1 yaş altında başlayan ilerleyici ağır bulbar ve
piramidal tutulumu olanlar)
4- Tip III (Kronik Nöronopatik Form) İlaç başlangıç dozu iki haftada bir 120
ünite/ kg olup, nörolojik bulgularda düzelme olmadığı taktirde doz 240 ünite/ kg
a çıkılır.; ancak 6 ayın sonunda düzelme olmazsa tedavi kesilir.
B) Fabry Hastalığı Tedavi Esasları
1- Hastanın enzim düzeyi (Galactosidase) belirlenerek enzimatik tanı
konulacaktır.
2- Uygulanacak enzim dozu Sağlık Bakanlığı’nın belirleyeceği dozu geçmeyecektir.
2 haftada bir 1mg/ kg dır.
C) Mukopolisakkaridoz Tip I Hastalığı Tedavi Esasları
1- Hastanın enzim düzeyi (L-İduronidase) belirlenerek enzimatik tanı konulacak
ve mutlaka mutasyon analizi yapılacaktır.
2- Enzim tedavisi tek başına Hurler-Schie ve Schie formlarında haftada bir
0.58mg/ kg dır. Hurler tipinde ise 3 aylık enzim tedavisinin ardından Kemik
İliği Transplantasyonu yapıldıktan sonra 3 ay daha enzim tedavisi devam edecek,
klinik düzelme olduğu taktirde tedavi sonlandırılacaktır.
D) Diğer Lizozomal Depo Hastalıklarının Tedavi Esasları
Pompe, Mukopolisakkaridoz Tip II, VI, VII, Niemann-Pick, Wolman Hastalığı,
Kolesterol Ester Depo Hastalığı gibi hastalıkların tedavileri için bu maddede
belirtilen esaslara uyulacaktır.
E) Bu hastalıkların tedavisinde kullanılmak amacıyla yurtdışından getirtilen
ilaçların bedellerinin ödenmesinde Sağlık Bakanlığı’na başvurulur ve anılan
Bakanlığın belirleyeceği referans fiyat esas alınır.
12.7.11. Glokom İlaçları
Glokom ilaçları ile tedaviye göz hastalıkları uzmanı tarafından başlanacaktır.
Göz hastalıkları uzmanının bulunduğu, kullanılacak ilacın etken maddesini
belirten bir sağlık kurulu raporu mevcut ise, rapor süresince diğer tabiplerce
de reçeteye yazılabilecektir.
12.7.12. Gammaglobulinler ve Hiperimmun Globulinler Kullanım İlkeleri
Yüksek doz gammaglobulin uygulamaları için üniversite tıp fakülteleri
hastanelerinin ilgili anabilim dallarından veya eğitim hastanelerinin ilgili
bölümlerinden sağlık kurulu raporu alınacaktır. Bu ilaçlara ait reçeteler uzman
tabiplerce yazılacaktır.
Hiperimmun globulinler hastaya uzman hekim ve başhekim onayı ile; mesai saatleri
dışında nöbetçi uzman hekim onayı ile verilecektir.
12.7.13. İnterferon Kullanım İlkeleri
Sağlık kurulu raporuna dayanılarak kullanılan interferon grubu (roferon,
intron-A gibi) ilaçlar en fazla ikişer aylık ihtiyaçları karşılamak suretiyle
reçetelenmesi halinde bedelleri ödenir. İhtiyaç halinde kullanım miktarları
ikişer aylık süreleri geçmemek üzere bunların reçetelere yeniden yazılması
mümkündür.
Yüksek doz gammaglobulin ile alfa ve beta interferon, glatiramer asetat
(kopolimer) uygulamaları, diğer immunglobulinler, human albuminler için
üniversite tıp fakülteleri hastanelerinin ilgili anabilim dallarından veya
eğitim hastanelerinin ilgili bölümlerinden sağlık kurulu raporu alınacaktır. Bu
ilaçlara ait reçeteler uzman tabiplerce yazılacaktır.
Kronik hepatit tedavisinde interferonların, bir tıp fakültesi veya eğitim ve
araştırma hastanesinin gastroenteroloji ve/veya enfeksiyon hastalıkları
bölümlerince düzenlenen sağlık kurulu raporlarında, ikinci basamak resmi sağlık
kurumlarında ise gastroenteroloji ve/veya enfeksiyon hastalıkları uzmanının
bulunduğu sağlık kurulu raporunda yer alması şartıyla, iç hastalıkları ve/veya
enfeksiyon hastalıkları uzmanlarınca reçetelendirilmesi mümkündür. Bu hastalıkta
kullanılan antiviral ilaçlar 2 ay süre ile reçete edilebilir.
12.7.14. Kanser İlaçları Verilme İlkeleri
a) Kemoterapi yapılacak kanserli hastalara kür tedavisi uygulanıyor ise epikriz
ile birlikte düzenlenecek kür protokolünü gösterir sağlık kurulu raporuna
dayanılarak bir kürlük veya en fazla (3) aylık dozda ilaç yazılabilir.
b) Kanser ilaçları diğer ilaçlarda olduğu gibi Sağlık Bakanlığının izin verdiği
endikasyonlarda kullanılacaktır. Ruhsatlı endikasyonda kemoterapi seçeneğini
kullanmış olan ve kemoterapi dışında seçeneği olmayan kanserli hastalar için;
cevap alınabilecek veya sağ kalım avantajı sağlayabilecek kanser ilaçlarının
bedeli, yeterli literatür desteği ile birlikte Sağlık Bakanlığınca onaylandığı
takdirde ödenir.. Bu durumda sağlık kurulu raporunda ilk tedavi veya rekürrent
hastalıkta kullanım muhakkak belirtilecektir.
c) Bu ilaçlar hastalığın tanısı, günlük dozu, kullanılacak ilaç miktarı ve
süresini gösteren sağlık kurumlarınca düzenlenen sağlık kurulu raporunda aksi
belirtilmedikçe bu rapora dayanılarak diğer tabiplerce de yazılabilecektir.
12.7.15. Klopidogrel Kullanım İlkeleri
a) Koroner ve/ veya periferik artere stent uygulanan hastalarda stent uygulama
tarihinden itibaren 12 ayı geçmemek üzere; akut koroner sendrom tanısıyla
hastaneye yatırılıp EKG değişikliği veya troponin pozitifliği tespit ve
dokümante edilmiş olan ST yükselmesiz miyokard infarktüsü veya anstabil angina
hastalarında 6 ayı geçmemek üzere, sağlık tesislerinde düzenlenen ve ilacın
kullanım gerekçesi, dozu ve en fazla 6 ayı geçmemek üzere kullanım süresinin
belirtildiği, kardiyoloji, iç hastalıkları ve kalp damar cerrahisi uzman
hekimlerinden birinin bulunduğu sağlık kurulu raporu ile diğer hekimler
tarafından da yazılabilir.
b) Gastrointestinel intolerans veya diğer tıbbi nedenlerden dolayı
asitilsalisilik asit kullanılmasına kontrendikasyon bulunduğunun veya diğer
antiagregan ilaçların kullanılamama gerekçesi ile birlikte belirtilmesi halinde;
Kalp kapak biyoprotezi bulunanlarda, koroner arter hastalığı, veya tıkayıcı
periferik arter hastalığı veya serebral iskemik olayı olaylarda (iskemik inme)
tespit ve dokümante edilen yüksek riskli hastalarda sağlık tesislerinde
düzenlenen ve ilacın kullanım gerekçesi, dozu ve en fazla 12 ayı geçmemek üzere
kullanım süresinin belirtildiği, kardiyoloji, iç hastalıkları, nöroloji ve kalp
damar cerrahisi uzman hekimleri tarafından rapor aranmaksızın, belirtilen
hekimlerden birinin bulunduğu sağlık kurulu raporu ile diğer hekimler tarafından
da yazılabilir.ayrıca yüksek riskli hastalarda, girişimsel radyolojik veya
nöroradyolojik işlemlerde yerleştirilen veya yerleştirilecek olan, intrakranyal
de dahil olmak üzere tüm intravasküler (intraarteriel veya intravenöz) stent,
stentgraft, kaplı stent veya tüm intravasküler cihaz (koil, trispan, onyx veya
benzeri) konulan hastalarda tedavi veya premedikasyon amacıyla, radyoloji
uzmanları tarafından da rapor aranmaksızın yazılabilir. Raporlarda doz miktarı
ve 1 (bir) yılı geçmemek üzere kullanım süresi belirtilecektir.
c) Yatan hastalarda rapor şartı aranmadan ilgili uzmanlar tarafından
yazılabilir.
12.7.16. Metabolik Hastalıklar ile Enzim Bozukluğu Hastalıkları
a) Çocuk mamaları, gıda olması nedeniyle listeye dahil edilmemiştir. Ancak
doğuştan metabolik hastalığı, enzim bozukluğu olan ve kistik fibrozisli hastalar
için tedavi edici içerikli olanlar ile malabsorbsiyona neden olan bir hastalığı
olan hastaların ve iki yaşına kadar inek sütü allerjisi olan bebeklerin
kullandıkları özel mamalar, sağlık kurulu raporu alınması koşuluyla tüm hekimler
tarafından yazılabilir.
b) Çölyak hastalığında; özel formüllü un ve özel formüllü un içeren ürünler
çocuk veya erişkin gastroenteroloji uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuna
dayanılarak verilecektir. Tedavinin devamı için sağlık kurulu raporunda
belirtilen kullanım süresi ve miktarlara uygun olarak tüm hekimlerce reçeteye
yazılabilecek ve bedeli, katkı payı alınmaksızın kurumlarca karşılanacaktır
12.7.17. Osteoporoz İlaçları Kullanım İlkeleri
Aşağıdaki hasta gruplarında bifosfonatların veya diğer osteoporoz ilaçların
kullanımında (calsitonin, raloksifen v.b.) raporda tedavi süresi belirtilecek,
omurgadan ve femurdan yapılan tetkikler, kemik mineral içeriği (gr) ile kemik
mineral yoğunluğu değerini (gr/cm2)cinsinden ve bu değerlere göre geliştirilmiş
T skorunu gösteren belge raporu eklenecektir.
1. -Osteoporotik patolojik kırık bulunan ve lomber bölgeden posteroanterior veya
lateral yapılan kemik mineral yoğunluk (KMY) ölçümünde total L2-4 (veya total
L1-4) veya femoral bölgeden yapılan KMY ölçümünde total femur veya femur
boynundan elde edilen “T” değerlerinden herhangi birinin -1 veya daha düşük
olduğu hastalarda,
2. -Lomber bölgeden posteroanterior veya lateral yapılan KMY ölçümünde total
L2-4 (veya total L1-4) veya femoral bölgeden yapılan KMY ölçümünde total femur
veya femur boynundan elde edilen “T” değerlerinden herhangi birinin -2,5 veya
daha düşük olduğu hastalarda,
3. -Osteoporozla ve kırık oluşumu ile ilgili diğer risk faktörleri bulunan
lomber bölgeden posteroanterior veya lateral yapılan KMY ölçümünde total L2-4
(veya L1-4) veya femoral bölgeden yapılan KMY ölçümünde total femur veya femur
boynundan elde edilen “T” değerlerinden herhangi birinin -1,5 ile -2,5 arasında
olduğu hastalarda,
kullanılacaktır.
4. –Bu gurup ilaçlar sağlık kurulu raporuna dayanılarak diğer uzman hekimlerce
de reçete edilebilir ve hasta katılım payından muaf değildir.
12.7.18. Orlistat ve Sibutramin Etken Maddesi İçeren İlaçların Kullanım İlkeleri
Bu ilaçların kullanımı için; vücut kitle indexi 30 üzerinde ya da diyabetes
mellitus veya koroner arter hastalığı olanlarda vücut kitle indexi 27 üzerinde
ise; endikasyonuna uygun olarak İç Hastalıkları, Endokrinoloji, Metabolizma veya
Kardiyoloji Uzmanlarından birisinin bulunduğu sağlık kurulu raporuna göre en
fazla 3’er aylık dozlar halinde diğer hekimler tarafından da reçete edilebilir.
Sağlık Kurulu Raporu 1 yıl süreyle geçerli olup, bu raporlarda ilacın adı,
kullanım dozu belirtilecektir. Bu ilaçlar, hastalarda başlangıçtaki vücut
ağırlığının en az %5’ini kaybetmesi halinde en fazla 2 yıl kullanılır ve hasta
katılım payından muaf değildir. Bu grup ilaçlardan aynı anda sadece biri
kullanılabilecektir.
İki yıl sonunda sadece endokrinoloji uzmanlarınca reçetelenmesi ve sağlık kurulu
raporunda yer alması halinde tedaviye devam edilir.
12.7.19. Triptanların Kullanım İlkeleri
Migrende kullanılan sumatriptan, eletriptan, zolmitriptan, naratriptanın oral
formları uzman tabipçe reçete edilir. Sağlık kurulu raporu varsa diğer hekimler
tarafından da yazılabilir.
12.7.20. Polivizumab etken maddesini taşıyan Synagis 50 ve 100 mg İM enjeksiyon
için liyofilize toz içeren flakon isimli preparatın aşağıda belirtilen
endikasyonlarında uzmanlaşmış hekimler tarafından reçetelenme ve pediatrik
hekimleri tarafından izlenme koşulları altında kullanılması sürecinde bedelleri
hasta katılım payı alınmadan ödenir.
Yüksek RSV riski taşıyan pediatrik hastalarda respiratuvar sinsisyal virüsün
(RSV) neden olduğu ciddi alt solunum yolu hastalığının önlenmesinde;
a) 12 aylıktan küçük ve tıbbi destek alan (oksijen, diüretik, steroid ve
bronkodiladatör) bronkopulmoner displazisi olanlarda,
b) Bronkopulmoner displazisi olmaksızın gestasyon yaşı 35 haftadan küçük
(prematüre bebek) olanlarda profilaktik olarak sezon başlangıcında
kullanılmalıdır.
12.7.21. Gingo biloba ihtiva eden ilaçlar uzman tabipçe reçete edilir. Ancak,
sağlık kurulu raporu varsa diğer hekimler tarafından da yazılabilir.
12.7.22. Aktive Protein C (Xigris) Kullanım İlkeleri
Yoğun bakım ünitelerinde, en az üç uzman hekim (Anestezi ve Reanimasyon,
Enfeksiyon Hastalıkları, İç Hastalıkları, Göğüs Hastalıkları, Genel Cerrahi)
onayı ile, en az iki organ yetmezliği gelişmiş ağır sepsis hastalarının
tedavisinde, ilk 48 saat içerisinde, hastalığın teşhisi, günlük kullanım dozu ve
süresini belirten onaylı epikriz raporuna dayanılarak yazılabilecektir (24
µg/kg/saat IV x 96 saat). Yeniden kullanım gerektiğinde bir önceki verilen
ilacın kullanıldığının yeni düzenlenecek raporda belirtilmesi ve bu raporda da
hastalığın teşhisi, günlük kullanım dozu ve süresinin kayıtlı olması gereklidir.
12.7.23. Amfoterisin-B ve Kaspofungin Kullanım İlkeleri
Hastanın böbrek ve karaciğer fonksiyonları normal ise ilk tercih Amfoterisin-B
veya Fluconazol’dür.
Klasik Amfoterisin-B’ye cevap alınamadığı durumların veya alerjik reaksiyon
gösterdiğinin ya da hastanın karaciğer ve böbrek fonksiyon testlerinin
laboratuar verileri ile bozuk olduğunun belgelenmesi hallerinde sadece yatan
hastalarda Lipozomal veya Lipid Kompleks Amfoterisin-B veya Kaspofungin
kullanılabilir.
13. Eczanelerle Yapılacak Anlaşma
13.1. Yönetmelik gereğince, kurumlarca ilaç ve gereçlerin sağlanmasının mümkün
olmadığı hallerde, kurumlarla eczaneler arasında yapılacak anlaşmaya esas teşkil
etmek üzere Bakanlığımız ile Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti (TEB)
arasında Protokol (EK-3) imzalanmıştır.
13.2. Eczaneler, Kurumlarla sözleşme yaparken 6643 sayılı Türk Eczacıları
Birliği Kanununun 39 uncu maddesine dayanılarak TEB tarafından bastırılmış,
imzalanan bu Protokole uygun “Tip Sözleşmeleri” kullanırlar. (EK-3/A).
13.3. Kurumlar, “Protokol”de yer alan usul ve esaslar çerçevesinde,
imalatçı/ithalatçı indirimi ile eczacı indirimini yapan ve yukarıda belirtilen
işlemleri tamamlayan her eczane ile protokol ekinde yer alan örnek sözleşme
formuna göre (bu protokoldeki hükümlere aykırı hareketleri nedeniyle
sözleşmeleri feshedilenler hariç) sözleşme yapacaktır. Kurumlar belirlenen
indirim oranları ve şartlar dışında sözleşme yapmaya yetkili değildir.
13.4. T.C. Emekli Sandığı, protokol ile belirlenen genel esaslara aykırı olmamak
şartıyla, bilgisayar ile reçete kabulüne ilişkin usul ve esasları tespit
edebilir.
13.5. İlgili yıl protokolüne uygun olarak düzenlenen sözleşme metni, ödeme
yapacak birime ibraz edilecektir.
13.6. Kurum ve kuruluşlar, sözleşme yaptıkları eczanelerin adresini gösterir bir
yazıyı yıl boyunca personelin görebileceği uygun bir yere (kurum tabipliği gibi)
asacaklardır.
13.7. Sözleşmeler, ilk defa yapılacak olanlar hariç, eczaneler tarafından bu
Talimatın Resmi Gazetede yayımlanmasını takip eden en geç 45 gün içerisinde
yenilenecektir.
13.8. Eczanelerce düzenlenen faturalar, bir üst yazı ile kuruma teslim edilir.
13.9. Bu protokoldeki hükümlere aykırı hareketleri nedeniyle sözleşmeleri
feshedilen eczaneler, eczacının açık kimliği ve eczanenin adresi de belirtilerek
feshi yapan kurumca ilgili Valiliğe (Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü ) ve Türk
Eczacıları Birliğine (Willy Brandt sokak No. 9 06690 Çankaya/ANKARA) bildirilir.
Valilikçe il düzeyinde (ilçeler dahil) tüm kamu kurum ve kuruluşları durumdan
haberdar edilerek bu eczanelerden ilaç alımları hususunda dikkatli davranmaları
için uyarılır. Durum ayrıca Maliye Bakanlığı ile T.C. Emekli Sandığı Genel
Müdürlüğüne de bildirilir.
13.10. Türk Eczacıları Birliği, sözleşmesi feshedilen eczaneleri tüm eczacı
odalarına bildirir. Sözleşmesi feshedilen eczacının başka bir yerleşim yerinde
eczane açması halinde sözleşme yapılamaz ve bu amaçla eczacı odası tarafından
onay verilmez.
13.11. Eczane bulunmayan mahallerde, ilaçlar; 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler
Hakkında Kanun hükümlerine göre tabipler tarafından açılan ecza dolaplarından bu
Talimat ve eki protokolde tespit edilen oranlarda indirim yapılmak suretiyle
temin edilecektir.
14. İlaçlarda Uygulanacak İndirim Oranları ve Eşdeğer İlaç Uygulaması
14.1. Uygulanacak İndirim Oranları
Eczanelerden temin edilecek reçete muhteviyatı ilaçlar için eczaneler, ilgili
kurum ve kuruluşlara aşağıda belirtilen şekilde indirim yapacaklardır;
a) Tüm Jenerik ilaçlarda perakende satış fiyatı (KDV dahil) üzerinden %11
oranında imalatçı veya ithalatçı indirimi uygulanır, ayrıca indirimli bedel
üzerinden % 3,5 oranında eczacı indirimi yapılır.
b) Orijinal ilaçlar iki grupta ele alınacak, indirim iki grup için farklı
uygulanacaktır.
ba) Birinci Grup: İlgili ilaç molekülünün Türkiyede ilk ruhsatlandığı tarihten
itibaren 6 tam yılı doldurmamış ilaçlarda perakende satış fiyatı (KDV dahil)
üzerinden % 4 oranında imalatçı veya ithalatçı indirimi uygulanır, ayrıca
indirimli bedel üzerinden % 3,5 oranında eczacı indirimi yapılır.
bb) İkinci Grup: Birinci grubun dışındaki orijinal ilaçlarda perakende satış
fiyatı (KDV dahil) üzerinden %11 oranında imalatçı veya ithalatçı indirimi
uygulanır, ayrıca indirimli bedel üzerinden % 3,5 oranında eczacı indirimi
yapılır.
c) Bakanlar Kurulunun 06/02/2004 tarih ve 2004/6781 sayılı Kararının eki “Beşeri
Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Karar” gereğince, 15 Haziran 2004
tarihi itibariyle fiyatları, Sağlık Bakanlığınca belirlenen azami fiyatların
(referans fiyat) altında kalan orijinal ilaçlarda, imalatçı veya ithalatçı
indirimi oranı, referans fiyatın altında kaldığı oran kadar daha az
uygulanacaktır.
d) KDV dahil perakende satış fiyatı 3,24 YTL ve daha az olan ilaçlar için
perakende satış fiyatı (KDV dahil) üzerinden % 4 oranında imalatçı veya
ithalatçı indirimi uygulanır, ayrıca indirimli bedel üzerinden % 3,5 oranında
eczacı indirimi yapılır.
Yukarıda belirtilen indirim oranlarının uygulanmasında; ilacın perakende satış
fiyatına (KDV dahil), bu ilacın perakende satış fiyatının 3,24 YTL nin altında
olup olmadığı da dikkate alınarak, önce bu Talimata ekli “Bedeli Ödenecek
İlaçlar Listesi”nde (EK-2/D) belirtilen imalatçı veya ithalatçı indirim oranı,
sonra varsa referansa göre azaltılacak indirim oranı uygulanır ve bulunan bu
bedelden % 3,5 oranındaki eczacı indirimi yapılır.
Uygulama birliğinin sağlanması amacıyla bedeli ödenecek ilaçların barkod
numaraları, ticari isimleri ve her birine uygulanacak indirim oranları bu
Talimata ekli Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesinde (EK-2/D) belirtilmiştir. İlaç
molekülünün Türkiye’de ilk ruhsatlandırıldığı tarihten itibaren 6 tam yılı
doldurması nedeniyle imalatçı/ithalatçı indirim oranı değişecek ilaçlar ile 2005
yılı içerisinde 6 yaşını dolduracak ilaçların 6 yaşını doldurdukları tarih ve bu
tarihten sonra uygulanacak indirim oranları bu listede ayrıca gösterilmiştir.
İlaç firmaları, satışa sundukları ilaçları için, yukarıda belirtilen indirim
oranlarının üzerinde ilave indirim uygulanması hususunda Geri Ödeme Komisyonu’na
talepte bulunabilirler.Bu talepler anılan Komisyonca değerlendirilir ve varsa
yapılacak değişiklikler ayrıca duyurulur.
Hastaneler, yatarak tedavilerde kullandıkları ve kendi eczanelerinden temin
ettikleri ilaçlara da yukarıda belirtilen esaslara göre indirim uygulayarak
fatura edeceklerdir.
14.2. Eşdeğer İlaç Uygulaması
17/09/2004 tarihli ve 5234 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile 178 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesine eklenen (r) bendi çerçevesinde, eşdeğer
ilaç uygulaması gerçekleştirilecek olup, bu uygulama kapsamında tüm kurumlar
eşdeğer ilaç bedellerinin ödenmesinde en ucuzunun %30 fazlasına kadarını dikkate
alacaklardır. Fiyatları en ucuz olarak referans alınacak ürünlerin eczacılar
tarafından ulaşılabilir olması gerekir. Bu amaçla, tavana esas en ucuz ilaç
olarak belirlenen ilacın en az 5 ay piyasada bulunma ve ilgili eşdeğer ilaç
grubuna dahil olan ilaçlar arasından en az %1 pazar payına sahip olması
gözetilir.Sözkonusu süre ve Pazar payının herbir eşdeğer ilaç grubundaki ilaç
sayısı dikkate alınarak yeniden belirlenmesine ve bunlara ilişkin tereddütlerin
giderilmesine Geri Ödeme Komisyonu yetkilidir.
Eczacılar tarafından fatura düzenlenirken, eşdeğer ilaçlara ilişkin %30 üst
sınırı, yukarıda belirtilen esaslara göre bulunan indirimli bedeller üzerinden
hesaplanacaktır. (Örneğin; bir eşdeğer ilaç grubu içindeki en ucuz ilacın
indirimli bedeli 100 YTL ise, aynı gruptaki reçete edilen herhangi bir ilaç için
ödenebilecek azami bedel 130 YTL dir. Ancak, reçeteye yazılan ilacın bedeli 125
YTL ise 130 YTL değil, 125 YTL ödenecektir.)
Eşdeğer ilaç grupları ve bu gruba dahil olan ilaçlar bu Talimata ekli Bedeli
Ödenecek İlaçlar Listesinde (EK-2/D) “Eşdeğer Grubu” sütununda eşdeğer grup kodu
ile belirtilmiştir. Bu gruplar Sağlık Bakanlığının da görüşü alınarak
gerektiğinde değiştirilebilir.
Eşdeğer İlaç Grupları sütununda belirtilen farmasötik eşdeğer gruplarına dahil
ilaçlar için, her gruptaki en ucuz ilacın indirimli tutarının, %30 fazlasına
kadar fiyatı olan ilaçların bedelleri, kurumlarca ödemeye esas kabul
edilecektir. Verilecek ilacın imalatçı/ithalatçı indirimi ile eczacı indirimi
düşüldükten sonra kalan fiyatı; gruptaki en ucuz ilacın indirimli fiyatının %30
fazlasının üzerinde ise, fazla olan kısım dikkate alınmayacaktır.
Farmasötik eşdeğer grubun dışında kalan, ancak aynı etken maddeyi aynı miktar,
aynı form, farklı ticari ambalajda içeren ilaçlar eşdeğer kabul edilecektir.
Örneğin;10 mg lık etken madde içeren 10 tabletlik (A) ilacı ile 10 mg lık aynı
etken maddeyi içeren 20 tabletlik (B) ilacı eşdeğer kabul edilerek, eşdeğer ilaç
uygulamasına tabi tutulacaktır.
Tablet/film tablet, krem/pomat, jel/emuljel, aynı endikasyona sahip vitaminler
ve eklem içine uygulanan sodyum hyalorinat içeren ilaçlar eşdeğer kabul
edilecektir.
Bu Talimat ve eki Protokolde belirtilen esaslar çerçevesinde, hasta tarafından
alınan ilaç, eşdeğer ilaç uygulamasına tabi bir ilaç ise; önce ilacın indirimli
bedeli hesap edilecek, daha sonra bu indirimli bedel dikkate alınarak eşdeğer
ilaç uygulaması yapılacaktır.
Hasta katılım payları, ilacın indirim oranı ve eşdeğer ilaç uygulaması
yapıldıktan sonraki tutarı üzerinden hesaplanarak düşülür. Hasta katılım
payından muaf ilaçlar için kurumlarca en fazla eşdeğer ilaç uygulaması sonucu
bulunacak üst limitler kadar ödeme yapılacaktır.
Örnek 1:Eşdeğer ilaç uygulamasına tabi olmayan ilaçlar için;
İmalatçı fiyatı 100 YTL olan bir ilacın, depocu fiyatı 109 YTL (% 9 depocu karı
ilaveli), KDV hariç eczacı fiyatı 136,25 YTL (% 25 eczacı karı ilaveli) ve KDV
dahil perakende satış fiyatı (eczacı satış fiyatı) 147,15 YTL (% 8 KDV ilaveli)
olduğu dikkate alınarak;
Bu ilaç için imalatçı/ithalatçı indirim oranı % 11 ise, bu durumda kurumlara
yapılacak indirim şu şekilde hesaplanacaktır. İmalatçı fiyatı 89 YTL (% 11
indirim), depocu fiyatı 97,01 YTL (% 9 depocu karı ilaveli), KDV hariç eczacı
fiyatı 121,26 YTL (%25 eczacı karı ilaveli) ve KDV dahil kurumlara satış fiyatı
130,96 YTL (% 8 KDV dahil) olacaktır. Aynı fiyata ulaşmak için 147,15 YTL olan
KDV dahil perakende satış fiyatı üzerinden % 11 oranında imalatçı/ithalatçı
indirimi düşürüldükten sonra, kurumlara satış fiyatı olan 130,96 bulunacaktır.
Bu fiyat üzerinden eczacı tarafından %3,5 oranında eczacı indirimi yapılacak ve
hasta katılım payı hariç ödemeye esas tutar (126,38 YTL) bulunacaktır.
Bu tutar üzerinden % 20 hasta katılım payı hesaplanarak (126,38x%20=25,27)
düşüldükten sonra, kalan tutar (126,38- 25,27=101,11) kuruma fatura edilecektir.
Bu ilaç için imalatçı/ithalatçı indirim oranı % 4 ise bu durumda kurumlara
yapılan indirim şu şekilde hesaplanacaktır. İmalatçı fiyatı 96 YTL (% 4
indirim), depocu fiyatı 104,64 YTL (% 9 depocu karı ilaveli), KDV hariç eczacı
fiyatı 130,80 YTL (% 25 eczacı karı ilaveli) ve KDV dahil kurumlara satış fiyatı
141,26 YTL (% 8 KDV dahil) olacaktır. Aynı fiyata ulaşmak için 147,15 YTL olan
KDV dahil perakende satış fiyatı üzerinden % 4 imalatçı/ithalatçı indirimi
düşürüldükten sonra, kurumlara satış fiyatı olan 141,26 YTL bulunacaktır.
Bu fiyat üzerinden eczacı tarafından % 3,5 oranında eczacı indirimi yapılacak ve
hasta katılım payı hariç ödemeye esas tutar (136,32 YTL) bulunacaktır.
Yukarıda belirtildiği şekilde hasta katılım payı düşüldükten sonra, kalan tutar
kuruma fatura edilecektir.
Örnek 2: Eşdeğer ilaç uygulamasına tabi ilaçlar için;
Eşdeğer ilaç uygulanacak ilaç grubuna dahil olan ilaçların; KDV dahil perakende
satış fiyatlarının 120, 130, 155 ve 170 YTL olduğunu varsayalım. Bu ilaçların
yukarıdaki örnekte belirtildiği şekilde üretici/ithalatçı indirimi ile eczacı
indirimi düşüldükten sonra kalan tutarları, sırası ile 103,06, 111,65, 133,12 ve
146,00 YTL olmaktadır. (A) Memuru, indirimli fiyatı 103,06, 111,65 veya 133,12
YTL olan ilaçlardan herhangi birisini aldığı takdirde, bu ilacın bedeli, hasta
katılım payı da düşülerek memurun kurumuna fatura edilecektir. Reçeteye bağlı
olarak memur tarafından KDV dahil perakende satış fiyatı 170 YTL, indirimli
fiyatı ise 146 YTL olan ilacın alınması halinde, bu ilacın fiyatı, eşdeğer ilaç
uygulaması sonucu bulunan % 30 artırımlı tutarın (103,06x1,30= 133,97) üzerinde
olduğundan, kurum tarafından ödemeye esas tutar 133,97 YTL olacak, 133,97 YTL
esas alınarak hesaplanan %20 hasta katılım payı (26,79 YTL) düşülerek, kalan
tutar (107,18 YTL) kuruma fatura edilecektir. Aynı ilaç, katılım payından muaf
bir ilaç ise kuruma 133,97 YTL üzerinden fatura edilecektir.
Memurun aldığı ilacın fiyatının 155 YTL olması ve imalatçı/ithalatçı indirim
oranının % 4 olması halinde, bu ilacın indirimli tutarı (143,59), eşdeğer üst
limitin (133,97) üzerinde olduğundan, ödemeye esas tutar 133,97 YTL olacaktır.
Örnek 3: Eşdeğer ilaç uygulamasına tabi ilaçlar için;
Eşdeğer ilaç uygulanacak ilaç grubuna dahil olan ilaçların; KDV dahil perakende
satış fiyatlarının ikinci örnekte olduğu gibi 120, 130, 155 ve 170 YTL olduğunu
varsayalım. Bu ilaçların üretici/ithalatçı indirimi ile eczacı indirimi
düşüldükten sonra kalan tutarları, sırası ile 103,06, 111,65, 133,12 ve 146,00
YTL olmaktadır. (A) Memuru, kendisine reçete edilen 170 YTL tutarındaki ilaç
yerine 130 YTL tutarındaki ilacı almış ise, hasta katılım payı 130 YTL
tutarındaki ilacın indirimli fiyatı esas alınarak hesaplanacak ve katılım payı
da düşülerek memurun kurumuna fatura edilecektir.
15. Eczanelerden İlaç Temini
15.1. Tabipler tarafından reçete ile gerekli görülen ilaçlar, Türk Eczacıları
Birliği Merkez Heyeti ile imzalanan protokol (EK-3) de yer alan hükümler
çerçevesinde sözleşme yapılan eczanelerden temin edilecektir.
Bilgisayar sistemine (barkod okuyucu) geçmiş kurumların eczanelerden yazılı
istekte bulunmaları halinde eczaneler tarafından ilaç ambalajları üzerindeki
barkod (çizgikod) diyagramları da kesilerek fiyat kupürleriyle beraber reçeteye
düşmeyecek şekilde yapıştırılacaktır.
Kurumlarca reçete bedellerinin eczanelere ödenmesi sırasında reçete tarihindeki
fiyatlar esas alınarak kurum tahakkuk memurları ve saymanlıklar tarafından
protokol hükümlerine uyulması yönünde gerekli itina gösterilecektir. Bu
çerçevede, reçetelere eklenen ilaç fiyat kupürlerinin ve barkod diyagramlarının
orijinal ambalajına uygun olup olmadığı mutlaka kontrol edilecektir.
Kurumlarca ilaç bedellerinin ödenmesinden sonra yeniden kullanımını önlemek
üzere tahakkuk evrakının ekinde yer alan reçetelere yapıştırılan ilaç fiyat
kupürleri ve barkod diyagramları mürekkepli bir kalemle çizilecektir.
Reçeteler üzerinde, ilaç isim ve dozlarının değiştirilmesi, karalama, düzeltme,
silinti, kazıntı ve ekleme yapılması hallerinde (ilgili doktor tarafından reçete
tashihinin imzalanması ve mühür ve/veya kaşe basılması halleri hariç) bedelleri
saymanlıklarca ödenmeden reçeteler ilgili eczaneye iade edilerek protokol
hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilir.
15.2. İlaçlar reçetenin tanzim tarihinden itibaren dört iş günü içinde öncelikle
sözleşme yapılan eczanelerden temin edilecektir. Bu sürenin dışında vaki
müracaatlarda reçete muhteviyatı ilaçlar eczanece verilmeyecektir.
Ayakta veya meskende yapılan tedaviler sonucu gerekli görülen ilaçların
sözleşmeli eczanelerden alınması halinde, bu Talimatın 14 üncü maddesinde
belirtildiği şekilde hesaplanan indirim miktarı ve hasta katılım payı
düşüldükten sonra, geri kalan kısmı için fatura düzenlenerek hastanın kurumundan
tahsili yoluna gidilecektir.
15.3. Sözleşmeli eczane bulunmaması veya sözleşmeli eczane bulunmasına rağmen
reçetede yazılı ilacın bu eczanelerden temin edilememesi durumunda, sözleşme
yapılmayan herhangi bir eczaneden memur tarafından alınan ilacın bedelinden, bu
Talimatın 14 üncü maddesinde belirtildiği şekilde hasta katılım payı ve indirim
miktarı düşüldükten sonra, kalan kısım kurum tarafından ilgili memura
ödenecektir. Bu ödemenin yapılabilmesi için, reçeteye ilaçların fiyat
kupürlerinin tamamı ilacın ismi de yer alacak şekilde yapıştırılacaktır. Eczane
tarafından verilen ilaçları ve tutarını gösteren faturanın da ilaç fiyat
kupürleri yapıştırılmış olan reçete ile birlikte ibrazı zorunludur.
15.4. Kurumlar, reçete bedellerini, üzerinde gerekli incelemeyi yaptıktan sonra,
reçetelerin kuruma veriliş tarihinden itibaren en geç 18 iş günü içinde
ödeyeceklerdir.
15.5. Sağlık Bakanlığının 03/03/2001 tarihli ve 24335 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Tebliği ile açıklanan esaslar çerçevesinde yeni fiyat verilen veya
mevcut fiyatların ayarlanması sonucu ortaya çıkacak fiyat değişiklikleri sebebi
ile sürşarj yapılan müstahzarların isim ve yeni fiyatlarını gösterir listeler,
saymanlıklarca İl Sağlık Müdürlüklerinden temin edilerek bu listelere göre
ödemeler yapılacaktır. Fiyat değişikliği durumunda da reçete tarihindeki
fiyatlar esas alınacaktır. Yersiz ödemelere yol açmamak için de işlemlerin
yürütülmesinde gerekli itina gösterilecektir.
16. İlaç Bedellerinin Ödenmesi
16.1. Sağlık kurum ve kuruluşlarında yatarak sağlanan tedaviler sonucu doğan
ilaç bedellerinin tamamı hastanın kurumu tarafından ödenecektir.
Ayakta veya evde yapılan tedavilerde kullanılan ilaç bedellerinden, eczane
tarafından yapılan indirim ve hasta katılım payı düşüldükten sonra kalan
tutarlar kurum tarafından ödenecektir.
Hasta katılım payı, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından tespit
edilen esaslara göre ilgililerin maaşlarından kesilecektir.
16.2. Sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmek suretiyle tüberküloz, kanser,
kronik böbrek, akıl hastalıkları, organ nakli ve benzeri uzun süreli tedaviye
ihtiyaç gösteren hastalıkların ayakta veya meskende tedavileri sırasında
kullanılmasına gerek görülen ve anılan hastalıkların tedavisi için hayati önem
taşıdıkları Sağlık Bakanlığınca tespit edilen jenerik (etken madde) isim veya
farmakolojik tasnif itibariyle “Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar” listesinde
(EK-2) yer alan ilaçlardan hasta katılım payı alınmayacaktır.
İlaç bedellerinin ödenebilmesi için reçetelere ilgili hastaya ait sağlık kurulu
raporu fotokopisi eklenecek, bu reçetelerden hiç bir şekilde hasta katılım payı
alınmayacaktır. Sağlık kurulu raporunun fotokopisinin aslına uygunluğu, reçeteyi
yazıp onaylayan sağlık kurumu veya kuruluşu tarafından onaylanacaktır.
Söz konusu hastalıklar için hastalığın devam edip etmediğine dair ilgiliden
kurumca iki yılda bir sağlık kurulu raporu istenecektir.
Hasta katılım payından muaf ilaçlar listesinde yer alan etken maddeleri ihtiva
etmeyen ilaçların, uzun süreli kullanımı resmi sağlık kurulu raporu ile gerekli
görülse dahi, Yönetmelik gereğince bedellerinin hasta katılım payı düşüldükten
sonraki kalan kısmı kurumlarca ödenecektir.
16.3. Yönetmeliğin 19 uncu maddesi hükmü çerçevesinde ayakta veya meskende
yapılan tedaviler için yurt dışından getirilen ve kullanılan ilaç bedellerinden
ilaç katılım payı olarak öngörülen kısım hasta tarafından ödenecektir. Bu
ilaçlardan talimata ekli (EK-2) nolu liste kapsamında olanlardan sağlık kurulu
raporunda belirtilmesi kaydıyla hasta katılım payı alınmayacaktır.
Bu şekilde yurt dışından getirilen ilaç bedellerinin ödenmesinde; fatura veya
fiyat kupürleri esas alınacak, bunlar yok ise Sağlık Bakanlığınca tespit edilen
kayıtlardaki fiyatlar üzerinden ödeme yapılacaktır.
16.4. Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre kaplıca tedavilerine gerek
görülenlerin; buralarda yaptırmış oldukları tedavilerinde kullanılan ilaç
bedellerinin % 20’si ilacın temini sırasında yukarıdaki usullere uygun olarak
kendilerinden peşin olarak alınacaktır.
16.5. İlaçların kullanımı ve bedellerinin ödenmesi amacıyla verilecek sağlık
kurulu raporlarının yukarıdaki esaslara göre düzenlenmesi zorunludur. Ancak bu
Talimatın yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş mevcut sağlık kurulu
raporları süreleri bitimine kadar geçerlidir.
16.6. İlaç kullanımı veya hasta katılım payı muafiyeti için gerekli olan sağlık
kurulu raporları; var ise ilgili daldan üç uzman tabibin katılımı, aynı daldan
üç uzman tabip bulunmaması halinde ilgili dal uzmanı ile birlikte bu uzmanlık
dalına en yakın dallardan iki uzman tabibin katılımı ile üç uzmandan oluşan
sağlık kurullarınca düzenlenecektir.
17. Enjeksiyon-Röntgen-Tahlil Bedelleri
Sağlık kurum ve kuruluşlarında yaptırılan tahlil ve röntgen film bedellerinin
Talimat eki (EK-8) fiyat tarifesinde yer almaması halinde, bu bedeller ilgili
kurum tarafından ödenmeyecektir.
Sağlık kurum ve kuruluşlarında görevli tabipler tarafından reçeteye yazılan
“ampul” adedi kadar ml’sine uygun plastik (disposable) enjektör bedeli aynen
ödenecektir. Tabipçe reçeteye enjektör ve adedi yazılmamışsa reçetenin arkasına,
verilen enjektörlerin (en fazla reçetedeki ampul sayısı kadar) alındığına dair
bir kayıt düşülmek suretiyle eczacı tarafından ilgiliye imzalattırılır. İlacın
ampul veya şişe (Flakon) olarak verilmesinde enjektör sayısının ilaç miktarına
ve dozuna uygun olup olmadığı dikkate alınacaktır.
Tomografi, magnetik rezonans vb. ileri tetkik işlemleri için özel sağlık
kuruluşlarına sevk ancak, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarından sevk
gerekçesi belirtilerek yapılabilir. Sevk işlemi için;
a) Daha önce yapılması gereken tetkik ve tahlillerin yapılmış olması ve
sonuçlarına göre gönderilmesinin zorunlu olduğunun ve sevki gerektirdiğinin
tıbbi gerekçeleriyle birlikte tetkiki isteyen uzman hekim raporuyla
belgelendirilmesi,
b) Yukarıdaki prosedürlerin tamamlanmasından sonra “Tomografi, Magnetik Rezonans
vb. İleri Tetkik İşlemleri Sevk Formu” ( 01/03/2005 tarihinden itibaren
otokopili olacaktır ve otokopi örnekleri ilgili sağlık kurumunda saklanacaktır)
(EK-1/D) formatına uygun olarak, tetkiki isteyen ilgili dal uzmanı ile tetkiki
yapan ilgili dal uzmanınca sevk işleminin yapılması ve başhekim/mesul müdür
tarafından onaylanması,
şartları aranacaktır.
Daha önce yapılmış olan tetkik ve tahlillerin isimleri ile sevke neden gerek
duyulduğunun sevk formatında belirtilmesi zorunludur.
Ayrıca, ileri tetkikleri yapan özel sağlık kurum veya kuruluşu tarafından
hastaya yapılan tetkike ait sonuç raporunun faturaya eklenmek suretiyle ilgili
ödeme kuruluşuna gönderilmesi zorunludur.
Sevk işlemi sadece bir tek tetkik için yapılacaktır. Özel tetkik merkezinde
yaptırılan tomoğrafi, magnetik rezonans vb. ileri tetkik bedelleri, bu Talimata
ekli Resmi Sağlık Kurumları Fiyat Tarifesinde ( EK-8) belirtilen tutarı hiçbir
şekilde geçmeyecektir.
18. Kan ve Kan Ürünleri Bedelleri
18.1. Kan ve Kan Komponentleri Bedelleri
Hastalar için tabipler tarafından gerek görülen kan ve kan komponentleri; resmi
hastaneler bünyesinde bulunan kan merkezleri ile Kızılay kan merkezlerinden
temin edilir ve bedelleri bu Talimata ekli Resmi Sağlık Kurumları Fiyat Tarifesi
(EK-8) esas alınarak ödenir.
18.2. Faktör ve Diğer Kan Ürünlerinin Reçetelenmesi ve Hemofili Hastalarının
Bildirim Zorunluluğu
a) Hemofili teşhisi konulan hastalar, teşhisi koyan hastane tarafından “Hemofili
Bildirim Formu” düzenlenerek, Sağlık Bakanlığına bildirilecektir.
b) Hemofili hastaları bildirim formunda; hastanın adı soyadı, çalışmakta olduğu
kurum, emekli ve kurum sicil numarası, doğum tarihi, doğum yeri, ev ve işyeri
telefon numaraları, adresi, kan grubu, eksik faktör (tipi-düzeyi), inhibitör
düzeyi, aşıları ve tanı tarihi bildirilecektir.
c) Hemofili hastaları için Sağlık Bakanlığınca belirlenen sağlık kurumları
tarafından en az bir hematoloğun imzasının da bulunduğu sağlık kurulu raporu
düzenlenecektir. Hemofili hastaları için düzenlenen sağlık kurulu raporlarında,
faktör düzeyleri ve hematoloji uzmanı ibaresi mutlaka belirtilecektir.
d) Hastalara, Sağlık Bakanlığı tarafından özel olarak düzenlenmiş “Hemofili
Takip Karnesi” ve turuncu renkte, dört nüshalı hemofili reçetesi verilecektir.
Hemofili reçetelerine hematoloji veya dahiliye veya pediatri uzmanı tarafından
yalnız FAKTÖR yazılabilecek, reçetede bulunan bölümler ilgili hekim ve eczacılar
tarafından eksiksiz olarak doldurulacaktır.
e) Faktör dışındaki diğer kan ürünleri de özel renkte (mor) “Kan Ürünleri
Reçetesi”ne yazılacaktır. Hastanede yatan hastalar için de aynı reçete
kullanılacaktır.
f) Kan ürünü reçeteleri, ilgili birimlerden alınacak sağlık kurulu raporlarına
bağlı olarak uzman hekimler tarafından yazılabilecektir. Ancak,” acil hallerde
kullanılması zorunlu olan ürünlerden yalnız tetanoz ve anti D immünglobulinleri
için sağlık kurulu raporu ve mor reçete şartı aranmayacaktır.
Hastanelerde yatan hastalarda; faktör dışındaki kan ürünleri için sağlık kurulu
raporu gerekli değildir.
Yeterli uzmanı olmayan yerlerde, çıkan vakalara vaktinde müdahale edilebilmesi
için yalnız kuduz ve tetanoz immunglobulinleri pratisyen hekim tarafından da kan
ürünleri reçetesine yazılabilir.
g) Hemofili hastalarının faktör reçeteleri ve diğer kan ürünü reçeteleri dört
nüshalı olacak, reçetelerin birinci nüshası eczaneler tarafından İl Sağlık
Müdürlüğüne, ikinci nüshası hastanın kurumuna gönderilecek, üçüncü nüsha
eczanede, dördüncü nüsha ise karnede kalacaktır.
h) Hemofili takip karnesini alamadan herhangi bir nedenle hastalanmış olanların
ilaçları, ilgili uzmanlar tarafından, bir kereye mahsus olmak üzere sağlık
kurulu raporuna istinaden “Kan Ürünleri Reçetesi”ne yazılabilir.
Karnesiz ikinci defa tedavi görme imkanı olmadığından, tedaviden sonra
hastaların, hematoloji uzmanı bulunması zorunlu olan sağlık kurulu raporu ile
birlikte vakit geçirmeden Hemofili Takip Karnesi alabilmek için İl Sağlık
Müdürlüklerine müracaat etmeleri gerekmektedir.
i) Kan ürünü veren eczaneler, reçetelerin ilk nüshası ile birlikte reçete
bilgilerini de içeren “Hemofili Reçete Formunu” ve “Kan Ürünleri Reçete Formunu”
doldurarak her ay İl Sağlık Müdürlüklerine gönderecektir.
j) İl Sağlık Müdürlükleri, eczanelerin gönderdiği form ve beraberindeki
reçeteleri kontrol ettikten sonra, tüm formları birleştirerek tek bir form
halinde Sağlık Bakanlığına gönderecektir.
k) Faktör ve diğer kan ürünlerinin reçeteleri, Türk Eczacıları Birliğince
oluşturulacak usule göre eczanelerden dönüşümlü olarak verilecek, bu reçetelerin
ödenebilmesi için Türk Eczacıları Birliği Bölge Eczacı Odasının onayı
aranacaktır.
l) Hastanın bağlı bulunduğu kurumun değişmesi halinde, bu değişiklik ilgili
kurum tarafından Sağlık Bakanlığına bildirilecektir.
m) Kan ürünleri ve faktörlerden hasta katılım payı alınmayacaktır.
19. İşitme Cihazları
Yönetmeliğin 34 üncü maddesine göre sağlık kurulu raporuyla verilen her bir
işitme cihazı için en fazla 790 YTL ödenecek, bu miktarı aşan kısım ilgili
tarafından karşılanacaktır.
Hasta tarafından edinilen cihaza ait fatura tutarının yukarıda belirtilen
miktardan az olması halinde faturada yer alan tutar üzerinden ödeme
yapılacaktır.
Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrası (B) bendi kapsamında bulunanlara,
bir işitme cihazı için yapılacak ödeme; yukarıda belirtilen miktarı
geçmeyecektir.
İşitme cihazlarının kalıbı ve pil bedelleri, ilgili uzman tabip raporuyla gerek
görülmesi kaydıyla ödenebilir.
20. Çeşitli Protez ve Ortezler, Tedavi Cihaz ve Malzemeleri İle Sarf
Malzemelerinin Temini ve Birim Fiyatları
20.1. Organ Protez ve Ortezlerinin Temini ve Birim fiyatları
Yönetmeliğin 35 inci maddesi gereğince Maliye ve Sağlık Bakanlıklarınca
hazırlanan organ protez ve ortezleri (EK-5) sayılı listede gösterilmiştir.
Protez ve ortezler öncelikle sağlık kurumları tarafından temin edilmek suretiyle
hastalara kullanılır. Bu şekilde hastalara kullanılan protez ve ortez hastanın
kurumuna fatura edilir, bedeli en kısa süre içerisinde hastanın kurumu
tarafından ilgili sağlık kurumuna ödenir.
Bu Talimatın eki (EK-5/C) listesinde yer alan “Vücut Organ Protez ve Ortezler
Listesinde” birim fiyatları tespit edilen protez ve ortezlerin bedelleri, sağlık
kurulu raporuyla öngörülmeleri kaydıyla, bu fiyatları aşmayacak şekilde ödenir.
Pes planus (düz tabanlık) için gerekli görülen ortopedik bot bedeli ödenmez.
Hasta tarafından edinilen ve bu listede yer alan protez ve ortezlere ait fatura
tutarlarının, belirtilen miktarlardan az olması halinde, faturada yer alan tutar
üzerinden ödeme yapılacaktır.
Anılan listede birim fiyatları belirtilen ithal protez ve ortezler fatura
edildiğinde, kurum veya kuruluş,“ithal ana malzemelerde uluslararası standart”
(CE) belgesine sahip malzemeler kullanmak zorundadır. Ayrıca, kuruluşlar,
kullanılan ithal malzemeye ait fatura ile diğer bilgi ve belgeleri
istenildiğinde ibraz etmek durumundadırlar.
Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrası (B) bendi kapsamında bulunanlara
ve tedavi amacıyla yurt dışına gönderilenlere tekerlekli sandalye için yapılacak
ödeme, bu listede belirtilen miktarı aşamaz.
Sadece bilateral ampute hastalar ve karşı ekstremiteyi kullanamayacak hastalar
için, tıp fakültelerinin ve Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma
hastanelerinin ilgili bölümlerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile bu
durumlarının belgelendirilmesi (Hastanın durumuna ilişkin ayrıntılı
değerlendirmeleri içeren ilgili uzman tabibin raporu sağlık kurulu raporuna
eklenir) ve Sağlık Bakanlığına bağlı Ankara veya İstanbul Fizik Tedavi ve
Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanelerince onaylanması kaydıyla,
myoelektrik kontrollü kol protezlerinin bedelleri, T.C. Emekli Sandığı Genel
Müdürlüğünün protokol fiyatlarını geçmeyecek şekilde, Maliye Bakanlığının uygun
görüşüne dayanılarak ödenir.
Sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen tekerlekli sandalye bedeli, “Özelliği
olmayan motorsuz tekerlekli sandalye”nin birim fiyatı esas alınarak ödenir.
Ancak, hastanın özürlülük durumu nedeniyle özellikli motorlu tekerlekli
sandalyeye gereksiniminin bulunduğu ve özürlülüğünün sürekli olduğunun resmi
sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi halinde özellikli motorsuz tekerlekli
sandalye bedeli ödenir. Özellikli motorsuz tekerlekli sandalye, kollukları
çıkarılabilir, ayaklıkları ve arkalığı ayarlanabilir, katlanabilir ve
gerektiğinde baş-boyun desteği eklenebilir niteliktedir.
20.2. Sağlık Kurumları Tarafından Temini Zorunlu Tıbbi Sarf Malzemeleri
Bu Talimat eki (EK-5/A) listesinde belirtilen “Sağlık Kurumları Tarafından
Temini Zorunlu Yatan Hastalara Reçete Edilemeyecek ve Faturalarda Gösterilecek
Tıbbi Sarf Malzemeleri” hiçbir şekilde reçete edilmeyecek ve dışardan temin
ettirilmeyecektir. Tedaviyi yapan sağlık kurumları tarafından temin edilerek
hastalara kullanılan sarf malzemeleri Talimatın 21.1 inci maddesinde belirtilen
esaslara göre ve (EK-5/A) Listesinde belirlenen birim fiyatları aşmayacak
şekilde fatura edilir ve hastanın kurumundan tahsil edilir.
Bu liste kapsamı dışında kalan faturalandırılabilir sarf malzemelerinin sağlık
kurumları tarafından temin edilerek hastalara kullanılması durumunda, KDV dahil
alış fiyatı üzerine % 10 işletme gideri ilave edilmek suretiyle fatura edilir ve
hastanın kurumundan tahsil edilir. Bu şekilde temin edilecek malzemelerin en az
% 50 sinin rekabeti ve toplu alımı sağlayacak ihale usulüyle gerçekleştirilmesi
gerekmektedir.
Bu Talimata ekli “Sağlık Kurumları Tarafından Temini Zorunlu Yatan Hastalara
Reçete edilemeyecek ve Faturalarda Gösterilebilecek Tıbbi Sarf Malzemeleri
Listesi”nde (EK-5/A) yer alan malzemeler hiçbir şekilde hastalara aldırılamaz.
Aksi takdirde, aldırılan malzemeye ilişkin fatura bedeli hastaneye yapılacak
olan ödemelerden mahsup edilerek hastanın kurumu tarafından hastaya ödenir ve
durum bir yazı ile hastaneye bildirilir.
Bu liste dışında kalan ve reçete edilmek suretiyle hasta tarafından hastane
dışından temin edilen tıbbi malzeme (ortopedi sarf malzemeleri hariç) bedelleri
de, sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmek kaydıyla sosyal güvenlik
kuruluşlarınca belirlenen protokol fiyatı üzerinden, protokol fiyatı yok ise
yapılacak piyasa araştırması sonucu bulunacak en düşük bedel üzerinden ödenir.
Hastane tarafından temin edilerek hastaya kullanılan veya reçete edilmek
suretiyle hastane dışından temin edilen ortopedik sarf malzemeleri T.C. Emekli
Sandığı Genel Müdürlüğü internet adresinde yayımlanan liste kapsamındaki birim
fiyatlar üzerinden ödenir.
20.3. Basit Sıhhi Sarf Malzemelerinin Temini
Resmi sağlık kurum ve kuruluşlarındaki tedavi sırasında kullanılacak sarf
malzemelerinin tedaviyi yapan resmi sağlık kurumunca temini zorunludur. Bu
Talimatın ekinde bulunan (EK-8) Resmi Sağlık Kurumları Fiyat Tarifesinde yer
alan birim fiyatlar “basit sarf malzemeleri dahil” olarak tespit edildiğinden,
basit sarf malzemeleri listesinde (EK-5/B) yer alan sarf malzemeleri hiç bir
şekilde hastalara aldırılamaz ve hastane faturalarında ayrıca gösterilemez.
20.4. Ortak Hükümler
Protez, ortez ve diğer iyileştirici tıbbi malzemelerinin reçete edilmek
suretiyle hastane dışından temini için “sağlık kurulu raporu” düzenlenmesi
zorunludur.
Protez ve ortezlerin yenilenmesi, Yönetmelik gereğince sağlık kurulu raporu ile
tevsik edilme şartına bağlı olduğundan, kurumlar protez ve ortezlerin
yenilenmesine ilişkin sağlık kurulu raporlarında “önceden verilen protez ve
ortezin yenilenmesi gerektiğine” dair kayıt arayarak ödeme yapacaklardır. Tedavi
amacıyla kullanılan araç, gereç, organ protez ve ortez bedellerinden hasta
katılım payı alınmayacaktır.
Hastalara dışarıdan aldırılan ilaç, protez ve ortezler ile çeşitli sarf
malzemelerinin bedelleri hastanın kurumunca ödendiğinden, tahakkuk memurları,
saymanlar ve diğer ilgililer mükerrer ödemeyi önlemek üzere sağlık kurumunun
gönderdiği faturalar üzerindeki incelemede gerekli hassasiyeti göstereceklerdir.
Ortopedik ve acil müdahaleler, gastroenteroloji, diyaliz, radyodiagnostik vb.
girişimsel işlemler ayakta da verilen sağlık hizmetleridir. Hastaya yatış işlemi
yapılmadan ayakta verilebilen bu işlemler sırasında kullanılan ilaç ve sarf
malzemeleri tedaviyi yapan resmi sağlık kurumu tarafından sağlanır ve bedeli
ilgili kuruma fatura edilir. Ayrıca, sağlık kurulu raporuna dayanılarak
kullanılan kolostomi torbalarının en fazla ikişer aylık ihtiyaçları karşılanmak
suretiyle reçetelenmesi halinde bedelleri ödenir.
Sağlık kurulu raporuna bağlı sarf malzemelerinin kullanımı için gerekli olan
sağlık kurulu raporları; var ise ilgili daldan üç uzman tabibin katılımı ile
aynı daldan üç uzman bulunmaması halinde ise ilgili dal uzmanı ile birlikte bu
uzmanlık dalına en yakın dallardan iki uzman tabibin katılımı ile üç uzmandan
oluşan sağlık kurullarınca düzenlenecektir.
20.5. Hasta Alt Bezi
Hastalığı nedeniyle “mesane veya rektum” kontrolü olmadığı (Çocuklar için en az
iki yaşını tamamlamış olmak kaydı ile) ve hasta altı bezi kullanması gerektiği
sağlık kurulu raporuyla belgelendirilenlerin, ihtiyaca binaen kullanılması
öngörülen hasta alt bezine ait fatura bedelleri; günde 4 adedi ve her bez için
51 YKr geçmemek üzere birer aylık devreler halinde ödenecektir. Sağlık kurulu
raporları bir yıl süreyle geçerlidir.
20.6. Şeker Ölçüm Çubukları
Tip I diyabetli ve insüline bağımlı tip II diyabetlilerin kullanmakta olduğu kan
şekeri ölçüm çubuklarına ait bedeller, aşağıda belirtilen esas ve şartlarda
ödenecektir;
a) Kişinin, tip I diyabetli veya insüline bağımlı tip II diyabetli olduğuna dair
endokrinoloji ve metabolizma, iç hastalıkları, çocuk sağlığı hastalıkları, var
ise diyabet bilim dalları uzmanlarından birinin bulunduğu resmi sağlık kurulu
raporu alınacaktır.
b) Sağlık kurulu raporunda hastalığın tipi, varsa özelliği ve komplikasyonları
ile kendi kendine veya yakınlarınca kontrol yeteneği kazanmış oldukları
belirtilecektir.
c) Hastalar şeker ölçüm cihazlarını kendileri temin edeceklerdir.
d) Şeker ölçüm çubukları; hastanın satın almış olduğu cihaza uygun olarak, Tip I
Diyabetes Mellituslu hastalar için günde üç adet, Tip II Diyabetes Mellituslu
insülin kullanan hastalar için günde bir adet, münhasıran oral antidiyabetik
ilaç kullanan Diyabetes Mellituslu hastalara iki günde bir adet hesabıyla en
fazla fazla birer kutu dozlar halinde bir aylık doza tekabül edecek şekilde
yazılacak reçetelere göre verilecektir.
e) Sağlık kurulu raporuna istinaden verilen ölçüm çubuğu miktarları reçeteyi
yazan doktorlar tarafından ilgililerin sağlık karnelerine işlenecek ve ölçüm
çubuğunun verildiği tarihler, miktarı, reçeteyi yazan doktorun isim, imza ve
diploma numarası karnede yer alacaktır.
f) Kan şekeri ölçüm çubuklarına ait fatura, usulüne uygun doldurulmuş sevk
kağıdı ve reçetenin asılları ile sağlık kurulu raporu ve sağlık karnesinin
ilgili sayfasının fotokopisi ödeme evrakına eklenecektir.
g) Ödemeler doğrudan ilgili kişilere yapılacak, yukarıda belirtildiği şekilde
düzenlenmeyen fatura bedelleri kurumlar ve saymanlar tarafından ilgililere
ödenmeyecektir.
h) Sağlık kurulu raporları en fazla bir yıl geçerli olacaktır.
21. Faturalandırma İşlemleri
21.1. Faturaların Düzenlenmesi
Faturanın tanımı:
Faturalarda;
a) Hastanın adı soyadı,
b) Hasta sevk kağıdının tarih ve nosu,
c) Kurum adresi (Tahakkuk dairesinin adresi)
d) Hastanın dosya numarası,
e) Hastanın kurum/emekli sicil numarası
f) Fatura eki belgeleri (hasta sevk kağıdı, epikriz, mor ve turuncu reçete
kapsamında kan ürünleri küpürleri) (Bu belgelerin dışında herhangi bir belge
talep edilmeyecek ve epikrizler, sadece yatan hasta faturalarına eklenecektir)
g) Fatura işlem detayları (Muayene, tetkik, tahlil, ilaç, yatak, ameliyat,
protez, ortez ve diğer sarf malzemeleri):
- İşlemin sıra nosu,
- İşlemin kayıt tarihi,
- İşlemin Bütçe Uygulama Talimatı kodu ve adı
- İşlemin adedi
- İşlemin birim fiyatı,
- İşlemin tutarı yer almalıdır.
Sağlık kurumları tarafından hastalara kullanılan ilaçlar ile protez, ortez ve
diğer iyileştirici tıbbi malzemeler (EK-5/B)’de belirtilen basit sarf
malzemeleri hariç) hastane faturalarında dökümlü olarak birim fiyatları
belirtilmek suretiyle gösterilir veya dökümlü ilaç ve malzeme listesi faturaya
eklenir.
Hastane tarafından temin edilerek hastaya kullanılan sarf malzemeleri,
açıklamalı olarak hastanın raporunda veya epikrizinde belirtilecektir.
Faturalar, hastanın yatış süresine ve görmüş olduğu tedaviyle uyumlu olarak
düzenlenecektir.
Hasta tabelasına uygun olarak tane hesabıyla hastaya verilen ilaçlar, kutu
bazında değil, tane hesabıyla birim fiyatları üzerinden hesaplanarak fatura
edilecektir. Bu şekilde faturalandırılmayan ilaç bedelleri, fatura bedelinden
düşülecektir.
Faturalar, hastane tarafından, hastanın kimlik bilgileri, kurumu, tedavinin
başlama ve bitiş tarihleri belirtilmek suretiyle, tedavinin bitmesini müteakip
en kısa süre içerisinde düzenlenerek, hastanın kurumuna ivedilikle
gönderilecektir. Faturalarda kurum baştabibinin onayı ve resmi mühür
aranmayacaktır.
Ayrıca, 01/07/2005 tarihinden itibaren Sağlık Bakanlığınca ilan edilecek
hastalıkların sınıflandırılmasına (ICD-10) ait hastalık sınıf adı ile kodu
faturalarda bulunacaktır.
21.2. Faturaların Ödenmesi
Hastane faturaları ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerekli inceleme
yapıldıktan sonra tahakkuka bağlanarak, en geç on beş gün içerisinde ödemeyi
yapacak birime (saymanlığa) intikal ettirilecek, saymanlarca gerekli incelemeler
yapılarak intikal tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde faturanın
ödenmesi sağlanacaktır. Ödenek bulunmaması halinde en seri şekilde ödenek
talebinde bulunulacaktır. İta amirleri ödemenin zamanında yapılması hususunda
gerekli hassasiyeti göstereceklerdir.
Faturalar kuruma gelişinden itibaren en geç kırk beş gün içerisinde ödenmiş
olacak, ödeme yapılırken ödemesi yapılan faturanın tarih ve numarası dekonta
yazılacaktır.
Faturaların, sağlık kurumlarına ödenmesini müteakip, tedavi yardımından
yararlanan hastaların hastanelerde tedavileri sırasında hekim tarafından lüzum
görülen tetkik, röntgen ve diğer tedavileriyle ilgili hizmetlerin yerine
getirilip getirilmediğinin tespiti açısından ilgili amirler, gerekli tedbirleri
alacaklar ve bu konuda gerekli hassasiyeti göstereceklerdir. Bu esaslar
çerçevesinde uygulama yapmayan ilgililer hakkında idari işlem yapılır.
21.3. Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Uygulanacak Fiyat Tarifesi
21.3.1. Tanıya Dayalı (Paket) Fiyatlar Üzerinden Ödeme
Resmi sağlık kurumlarında bu Talimata ekli Tanıya Dayalı (Paket) Fiyat
Listesinde (EK-9) yer alan işlemler, bu listedeki fiyatlar üzerinden fatura
edilecektir.
Üniversite hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerinde ise sadece yanında
(*) işareti olan paket işlemler uygulanacak ve faturalandırmada (EK-9)
listesinde yer alan bu fiyatlara %10 ilave edilecektir.
Paket işlemlere ait bedellerin ödenmesinde, (EK-9) listenin ekinde yer alan
Tanıya Dayalı (Paket) Fiyat Uygulama İlkelerinde belirtilen esaslar dikkate
alınacaktır.
Resmi sağlık kurumları tarafından yapılan tedavilere bağlı olarak düzenlenecek
faturalar, bu esaslar ile fiyatlara uygun olarak düzenlenecektir.
Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında yapılan tanıya dayalı (paket) tedavilere ait
bedeller, özel sağlık kurum ve kuruluşlarını temsil eden derneklerle imzalanan
Özel Tedavi Protokolü gereğince, anılan protokol ve eklerinde yer alan usul ve
esaslar çerçevesinde ödenecektir.
Söz konusu Protokol ile eki paket fiyat uygulama ilkeleri, sözleşme örneği ve
paket fiyat listesi Bakanlığımız Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
internet sitesinde (www.bumko.gov.tr) adresinde yer almaktadır.
Paket fiyatlara ait faturalar öncelikli olarak ödenecektir.
21.3.2. Fiyat Tarifesi Üzerinden Ödeme
Kamu personeli ve emeklileri ile bunların kanunen bakmakla yükümlü bulundukları
aile fertlerinin, sağlık kurum ve kuruluşlarında yapılan tedavilerine ait
ücretlerin hesaplanmasında;
a) Bu Talimatta tanımlanan ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarında
yapılacak muayene-tetkik-tahlil-ameliyat ve tedavilerde (EK-8) ve (EK-9)da yer
alan fiyat tarifesi;
b) Diş tedavilerinde; bu Talimata ekli "Diş Tedavileri Fiyat Tarifesi" (EK-7)
c) Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı ve Bölge Hıfzıssıhha
Enstitülerinde yapılan tetkik ve tahlil işlemlerinden (EK-8)’de yer alanlar bu
tarife üzerinden, diğerlerinde ise bu Başkanlığın Sağlık Bakanlığı Onayı ile
kabul edilen fiyat tarifesi,
esas alınacaktır.
Üniversite Tıp Fakültesi Hastaneleri ile Eğitim ve Araştırma Hastaneleri için
(EK-8) fiyat tarifesinin “8. Radyoloji Görüntüleme ve Tedavi” ile “9. Laboratuar
İşlemleri” bölümlerinde yer alan işlem bedellerine %10 oranında ilave edilerek
uygulanacaktır.
Resmi sağlık kurumlarına sevk kağıdı ile giden, ancak özel muayene olmak isteyen
hastaların muayene giderlerinden; resmi fiyat tarifesindeki kadarı kuruma fatura
edilecek, bunu aşan kısmı ise hastadan alınacaktır.
T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü, bu Talimat ve eki listelerdeki fiyatları
aşmamak üzere, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine sözleşme yapabilir.
Anılan Genel Müdürlük, sağlık kurulu raporuyla kullanılması öngörülen ilaçların,
rapor süresince ilgililere verilebilmesi hususunda ve bu ilaçların bir başka
kurum aracılığı ile verilebilmesi hususunda düzenleme yapabilir, buna ilişkin
usul ve esaslar tespit edebilir.
21.4. Birinci Basamak Sağlık Kuruluşlarının Faturaları
Sağlık Bakanlığı’na bağlı Ana Çocuk Sağlığı, Sağlık Ocağı, Sağlık Merkezi ve
Halk Sağlığı Laboratuarı gibi birinci basamak sağlık kuruluşlarında yapılan
muayene, tetkik, tahlil ve tedavi giderleri kurum ve kuruluşlarca ödenir.
Bu Talimata ekli (EK-8) Resmi Sağlık Kurumları Fiyat Tarifesi; birinci basamak
resmi ve özel sağlık kuruluşlarında (muayene ücreti hariç), özel tıp merkezleri,
özel dal merkezleri ile Kızılay tıp merkezlerinde %15 indirimli olarak
uygulanacaktır. Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında verilen hizmetler
ücretlendirilmeyecektir.
Faturalar, hastanın kimlik bilgileri, kurumu, tedavinin başlama ve bitiş
tarihleri belirtilmek suretiyle, bu Talimatın 21.1 inci maddesinde belirtilen
esaslara göre düzenlenecektir.
Tedavi